20 Eiffeltore aan kleding per jaar: vereniging wil textielkringloop sluiten
Galaxus is nieuw lid van Fabric Loop. De vereniging wil een vrijwillig textielrecyclingsysteem in Zwitserland opzetten. Hiervoor spreekt zij ook de politiek aan op haar verantwoordelijkheid.
Kleren maken de man, schreef Gottfried Keller. Dit verhaal gaat over het omgekeerde. Het gaat over de mensen die kleren willen maken. Kleren van kleren die niemand meer wil hebben.
200.000 ton kleding – en niemand weet waar de helft blijft
Fabric Loop is de naam van de nieuwe vereniging die in Zwitserland een vrijwillig textielrecyclingsysteem wil opzetten. Ook Galaxus is lid. Directeur Simone Alabor rekent voor: "Elk jaar wordt er 200.000 ton textiel in Zwitserland geïmporteerd." Dat is ongeveer het gewicht van 20 Eiffeltorens. In jeans, T-shirts, sokken en beddengoed.
Bron: Fabric Loop
Een deel van deze bergen is te traceren. "60.000 ton belandt in de textielinzameling en 40.000 ton in de vuilniszak", zegt Alabor. Dan blijft er 100.000 ton over. Een deel hangt vermoedelijk in kledingkasten, een ander deel wordt teruggestuurd en mogelijk komt een deel via het bedrijfsafval in de afvalverbrandingsinstallatie terecht. Feit is: "We weten het niet precies", zegt Alabor.
Het is ook onbekend hoeveel van het textiel dat in Zwitserland wordt weggegooid, eigenlijk recyclebaar zou zijn. Fabric Loop wil dit datagat dichten. Het doel van de brancheorganisatie is een inzamelingspercentage van 80 procent van al het jaarlijks weggegooide textiel.
Bron: Manuel Wenk
Tendens: meer
De 200.000 ton zal in de toekomst waarschijnlijk nog verder toenemen. "We gaan ervan uit dat het volume de neiging heeft te stijgen", zegt Alabor. Meer bevolking betekent meer kledingaankopen. Daar komt nog Ultra-Fast-Fashion bij.
Het probleem heeft een mondiale omvang. Volgens gegevens van de EU komt er steeds meer textiel naar Europa, met name uit Azië. De massa heeft een recordhoogte bereikt.
Steeds meer van dit textiel wordt echter niet in de EU weggegooid, maar in Azië en Afrika. Ze belanden daar op vuilnisbelten en vervuilen het land. Of worden op lokale kledingmarkten tegen dumpprijzen verkocht.
Van handelssysteem naar kringloop
Hier komt Fabric Loop in beeld. "Het huidige systeem is feitelijk een handelssysteem", legt Alabor uit. Het werkt zo dat er vooral kleding wordt ingezameld. Een deel van deze kleding kan met winst worden verkocht. Daaruit wordt het systeem gefinancierd.
Wat niet verkocht kan worden, is een kostenpost. En precies dat kantelt volgens Alabor op dit moment. De hoeveelheden nemen toe, de kwaliteit neemt af en de afzetmarkten in het buitenland zijn veranderd in het nadeel van de inzamelaars. "Vandaag de dag worden de eerste containers weggehaald en moeten gemeenten steeds vaker bijbetalen. De toekomst van de textielinzameling staat op het spel."
Fabric Loop wil daarom een kringloopsysteem opbouwen: inzamelen voor hergebruik en tegelijkertijd recycling bevorderen. In de toekomst moet niet alleen kleding inclusief schoenen worden ingezameld, maar ook huishoudtextiel en werkkleding.
"Bij deze aanpak kan ook een hoeslaken met gaten plotseling een grondstof worden, want daar zitten waardevolle vezels in." Het geheel moet worden gefinancierd via een vooruitbetaalde bijdrage. Net zoals bij elektronisch afval of PET.
Fabric Loop zamelt in, sorteert en bereidt daarbij textiel zo voor als nodig is voor recyclinginstallaties. Dat geeft recyclingbedrijven op hun beurt zekerheid, zodat ze meer kunnen investeren en nieuwe fabrieken kunnen bouwen.
Politiek moet helpen tegen het probleem van meelifters
Net als bij elektronicarecycling tekent zich bij textielrecycling een fundamenteel probleem af. "Als iedereen meedoet, profiteert iedereen. Als individuen niet meedoen, verliest iedereen", legt Alabor uit. Hiermee wordt meeliften bedoeld.
Zodra het systeem staat, zullen klanten het gebruiken. Ongeacht of de betreffende textielproducenten of -handelaren eraan deelnemen. Het effect is dubbel schadelijk: de meelifter bespaart de vooruitbetaalde bijdrage, en voor alle anderen stijgen de kosten omdat zij meebetalen voor zijn textiel. "Meelifters kunnen een heel systeem laten instorten of er in ons geval toe leiden dat het nooit wordt opgebouwd." Meer dan 30 procent van de marktomvang in de Zwitserse textielhandel is afkomstig van buitenlandse onlineplatforms. "Dat die vrijwillig meedoen aan een brancheoplossing is niet realistisch."
Daarom hoopt Alabor op de politiek. Een motie van de Zürichse nationaal raadslid Regine Sauter eist dat textielproducenten en -handelaren verantwoordelijk worden voor de recycling – inclusief onlineplatforms. "Zonder deze motie wordt het aanzienlijk moeilijker om een brancheoplossing op te bouwen."
Wat levert het jou op?
Voor de Zwitserse samenleving biedt een functionerend systeem tal van voordelen. Een inzameling die niet instort en niet voortdurend met belastinggeld hoeft te worden ondersteund. Lagere afvalzakheffingen, omdat in de toekomst ook huishoudtextiel in de inzameling mag. En heel belangrijk: sortering in Zwitserland in plaats van in het buitenland. "We willen de regionale toegevoegde waarde verhogen." Daar komt nog een tweedehandsmarkt bij, waarvan Alabor denkt dat er merkbaar ontwikkelingspotentieel in zit.
De poetsdoek-vraag
Wat is er eigenlijk geworden van de talloze organisaties die vroeger van oude kleren simpelweg poetsdoeken knipten? "Dat bestaat nog steeds", zegt Alabor. Poetsdoeken en isolatiemateriaal worden nog steeds geproduceerd – alleen grotendeels niet hier. 98 procent van het in Zwitserland ingezamelde textiel wordt geëxporteerd, en ook de verwerking vindt voor het grootste deel in het buitenland plaats.
"Wat ontbreekt, is een vezel-tot-vezel-recycling, oftewel het gebruik van de gerecyclede vezels in de textielmarkt."
Van het oude T-shirt wordt dus een poetsdoek. Maar nog geen nieuw T-shirt. Precies dat moet veranderen. Mensen maken weer kleren.
Wie op de hoogte wil blijven van de Zwitserse textielrecycling, kan zich op de website van Fabric Loop aanmelden voor de nieuwsbrief.
Beroepsmatig krijg ik veel te maken met politiek, bedrijfsleven en maatschappij. Privé koop ik graag boeken en stapel ze thuis op. Ik heb eens gelezen dat de Japanners dit tsundoku noemen.
Nieuws over functies in de winkel, informatie van marketing of logistiek en nog veel meer.
Alles tonen