Bezoek aan de grootste recyclingfabriek voor elektronica in Zwitserland

Manuel Wenk

29/4/2026

Vertaling: machinaal vertaald

Wat gebeurt er met het elektronische afval dat klanten inleveren bij Digitec Galaxus? In de recyclingfabriek van Immark in Regensdorf zetten 150 medewerkers elke dag 200 ton oude apparaten om in waardevolle grondstoffen zoals staal, koper of aluminium.

Zware machines zoals graafmachines en enorme transportbanden ronken weg. Honderden pallets met elektronisch afval liggen voor me opgestapeld. Een shovel graafmachine kiept een lading op een lopende band, ergens tussen het puin herken ik de behuizing van een beeldbuismonitor die uit de tijd is geraakt. Mannen en vrouwen gekleed in fel oranje vormen een scherp contrast met het industriële grijs van de omgeving. Hier bij het recyclingbedrijf Immark in Regensdorf, Zürich, komt elke dag ongeveer 200 ton elektronisch afval binnen - dat is het gewicht van ongeveer 130 middenklasse auto's. Er werken 150 mensen in twee ploegen om het afval te verwerken. 150 mensen werken in twee ploegen om grondstoffen uit het schroot te halen. De hal is zo groot als vier voetbalvelden. 30.000 vierkante meter, om precies te zijn.

Raps die het verschil maken

Om deze recycling te laten werken, is er geld nodig. En dat komt van winkeliers zoals Digitec en Galaxus. Voor elk verkocht elektrisch apparaat wordt een bijdrage gegeven aan de liefdadigheidsinstelling Stichting SENS, die de recycling in Zwitserland coördineert. Afhankelijk van de categorie apparaten varieert dit van een paar centimes tot een paar frank. Met dit geld worden de 60 tot 70 vrachtwagens gefinancierd die elke dag materiaal van de inzamelpunten naar Regensdorf brengen, evenals de enorme faciliteiten en de mensen die de oude apparaten ontmantelen tot hun afzonderlijke onderdelen.

Met dit geld worden de 60 tot 70 vrachtwagens gefinancierd die elke dag materiaal van de inzamelpunten naar Regensdorf brengen.

Het bijzondere: In Zwitserland is dit systeem vrijwillig. «Alle partners leveren een solidair artikel», zegt Pasqual Zopp, directeur van SENS. Maar solidariteit heeft zijn grenzen: Buitenlandse online retailers zoals Shein, Aliexpress en Temu dragen niet bij aan de verwijderingskosten. Sommige Zwitserse winkeliers onttrekken zich ook aan hun verantwoordelijkheid. De rekening voor recycling wordt betaald door degenen die meedoen.

Tube radio ontmoet Smart Ring

Tijdens de rondleiding ontdek ik een container met oude buisradio's. Apparaten uit een tijd dat recycling nog geen thema was. Sommige bevatten PCB-houdende condensatoren; PCB is een lang verboden giftige stof. Ernaast liggen slimme ringen of elektronische wenskaarten. Kleine apparaatjes die bijna niemand herkent als elektronisch afval en die brand kunnen veroorzaken door hun batterijen in conventionele afvalverbrandingsinstallaties, vuilniswagens of kartoninzameling.

«De producten worden kleiner en de onzuiverheden moeilijker te verwijderen», zegt Sabine Krattiger, Co-CEO van Immark. Ze werkt al drie decennia in de recyclingindustrie. Krattiger legt uit: «Vroeger waren er duidelijke categorieën: Stofzuigers, koffiezetapparaten, televisies. Tegenwoordig werkt bijna alles op batterijen, is geminiaturiseerd en multifunctioneel. Zelfs een elektrische tandenborstel is een klein hightech apparaatje dat nauwgezet uit elkaar gehaald moet worden.»

Spel tussen mens en machine

Voordat een apparaat de shredder in gaat, heeft het een zeker instinct nodig: ongeveer 600 mensen werken voor Immark in 26 demontagefabrieken verspreid over Zwitserland - velen van hen in beschutte banen van de tweede arbeidsmarkt. Ze scheiden onderdelen en sorteren ze voor. «We proberen mensen zoveel mogelijk te integreren in de reguliere arbeidsmarkt», zegt Krattiger. Het repetitieve werk zorgt voor training en structuur.

Door de enorme verscheidenheid aan producten wordt het handmatig sorteren echter tot het uiterste gedreven. Daarom test Immark een AI-systeem dat is ontwikkeld door SENS, Sens AI. Het idee: camera's herkennen in fracties van een seconde of er een tandenborstel, een boormachine of een tv op de transportband staat en leiden het apparaat automatisch naar de juiste transportband. «Sens AI is een mogelijke oplossing om recyclingbedrijven of inzamelcentra te ondersteunen bij het sorteren», zegt Zopp. Het systeem bevindt zich nog in de testfase. Op dit moment ligt de focus vooral op het opdoen van ervaring en het registreren welke elektrische apparaten worden ingeleverd en in welke hoeveelheden.

Ontwerpen voor de prullenbak? Helaas wel.

Een probleem dat mens noch machine kan oplossen: Veel fabrikanten denken bij het ontwerpen niet aan het einde van de levensduur van het product. Batterijen worden stevig vastgelijmd, behuizingen worden gelast, onderdelen zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. «SENS probeert fabrikanten te sensibiliseren om meer na te denken over het einde van de levenscyclus tijdens productontwikkeling», zegt Zopp.

Regulering biedt hoop: de EU zal vanaf 2027 een digitaal productpaspoort voor batterijen invoeren. Dit zal informatie geven over ingrediënten zodat recyclers beter kunnen plannen. Krattiger is pragmatisch: «Het voordeel van het productpaspoort ligt meer in de repareerbaarheid dan in het recyclingproces.» Tegelijkertijd heeft de EU een recht op reparatie aangenomen om de levensduur van apparaten te verlengen.

Van oud apparaat naar grondstof

Aan het einde van het proces worden de materialen netjes gescheiden: ijzer, aluminium, koper of plastic bijvoorbeeld. Ongeveer 95 procent van het materiaal wordt gerecycled. Een groot deel van het gewonnen ijzer gaat direct naar de staalfabriek in Gerlafingen. «Daar wordt de behuizing van een buismonitor omgevormd tot een stalen balk voor een Zwitsers huis of een spoorlijn», zegt Krattiger. Koper wordt in gespecialiseerde smelterijen in nabijgelegen landen gewonnen uit onder andere oude geleidende platen. Ook kunststoffen worden verder verwerkt en krijgen zo een ander leven.

Recyclen bij Immark laat zien: Het recyclen van e-waste is geen afvalbeheer, maar een circulaire economie in actie en een zeer complexe grondstoffenindustrie. En die oude broodrooster die stof staat te verzamelen in de kelder? Dat is geen afval, maar een stalen balk in de wachtstand.

Manuel Wenk

Communications Manager

Manuel.Wenk@digitecgalaxus.ch

Als videoblogger en multimediaproducent spreekt het vanzelf dat je inhoud voorbereidt voor verschillende media en altijd op de hoogte bent van de nieuwste technologie. Bij digitec gebeurt dat vaak in de vorm van video. Als er nieuwe camera's, drones of smartphones op de markt verschijnen, wil ik ze alleen maar testen. Gelukkig werk ik bij de bron! In mijn vrije tijd ben ik graag in de bergen, of het nu gaat om skiën, fietsen of wandelen. meer

---

Achter de schermen

Nieuws over functies in de winkel, informatie van marketing of logistiek en nog veel meer.

Alles tonen

Deze artikelen kunnen je ook interesseren