
Producttest
Sony WH-1000 XM6: Haar gerimpelde hoogheid is terug
van Florian Bodoky

Sony viert tien jaar van de 1000X-serie met The Collexion: nobel ontwerp, sterk geluid en comfort – maar ook een paar compromissen.
Met de 1000X The Collexion – de officiële naam van de koptelefoon – viert Sony het jubileum van zijn 1000X-serie. De naam alleen al suggereert dat Sony iets speciaals heeft bedacht voor zijn tiende jubileum. De verwachte naamgeving zou waarschijnlijk WH-1000 XM X (Roman ten) zijn. De koptelefoon is zeker geen herziene XM6, maar juist een poging om een onafhankelijk model aan het publiek te brengen, slechts een jaar na de lancering van het vlaggenschip.
De koptelefoon is zeker een oogvanger. Sony vertrouwt op veel glanzende black metal, strakke overgangen en een extreem solide behuizing. De koptelefoons zien er enorm en dicht gebouwd uit. Niets kraakt, de verbindingen zitten strak en de materialen voelen robuust aan. Net als zijn voorgangers is het oneindig verstelbaar. De schakel, die dienovereenkomstig kan worden aangepast, verdwijnt echter niet in de behuizing, maar schuift langs de buitenkant van de hoofdband. Dit is smaller dan de XM6. In vergelijking met de WH-1000XM6 gaat het ontwerp zijn eigen weg – eleganter en minder elegant

Naast de «metallen»-look, valt het nieuwe, zogenaamde nepleer op de slapen en oorkussens op. Het materiaal voelt zacht aan en heeft een hoogwaardige afwerking. Met een nadeel dat waarschijnlijk duidelijk wordt naarmate het gebruik toeneemt: zichtbare glimmende vlekken verschijnen rond het aanraakoppervlak na frequente gebaarcontrole. Vooral als je constant met je vingers over het oppervlak strijkt, kan het materiaal na een tijdje wat vet en ongelijkmatig worden. Aan de andere kant scoort Sony elders: de oorkussens kunnen vervangen worden, wat perfect logisch is voor premium koptelefoons in deze prijsklasse. Veel fabrikanten besparen zichzelf dit punt.
Aangenaam ontspannen. Met minder neerwaartse druk dan de WH-1000XM6. De grotere oorkussens zorgen er ook voor dat je oren nauwelijks de binnenkant raken. Vooral tijdens lange sessies voelt het ontspannen. Vooral brildragers profiteren van het feit dat de kussens iets flexibeler zijn geworden. De lossere pasvorm heeft echter ook nadelen. Omdat de oorschelpen minder sterk zijn dan bij de XM6, had ik problemen met de adaptieve ruisonderdrukking. Het voelt alsof een klein geluid genoeg is om de ANC te verminderen.

Daarnaast blijft het hoge gewicht van ongeveer 320 gram een probleem. Na enkele uren zul je de koptelefoon duidelijker opmerken dan bij veel concurrerende modellen. Sony verdeelt de belasting netjes over de (smalle) hoofdband. De smalle hoofdband drukt op de lange termijn ook op het hoofd.

Sony heeft ook iets bedacht voor de opslagbehuizing. Omdat de koptelefoon niet kan worden opgevouwen, is de behuizing veel groter. Je kunt het niet zomaar in een klein zakje doen. Dus Sony maakt van de hoes zelf een tas. Hierdoor valt hij op, maar hij is comfortabel vast te houden en te vervoeren. Als je een extra tas wilt meenemen alleen vanwege deze koptelefoons. Het klikmechanisme en de materialen zien er immers duurzaam uit – en er is ook ruimte voor de aansluiting en USB-C-kabel.
Qua geluid leveren de koptelefoons precies wat ik verwacht van een topmodel. De belangrijkste nieuwe functie is de geïntegreerde derde generatie audio process-map (V3). De XM6 bleef afhankelijk van de oudere V2-processor. Sony gebruikt het voor efficiëntere noise cancelling en voor geluidsbewerking. De processor analyseert audiosignalen sneller en kan frequenties nauwkeuriger aanpassen, volgens de fabrikant. Dit komt vooral tot uiting in dynamiek, ruimtelijkheid en detailresolutie. Dit maakt het geluid nog meer klinken als «bedoeld door de artiest». Sony vertrouwt ook op een nieuw afgestemde 30-millimeter driver met een iets meer gebalanceerde afstelling dan de XM6. Volgens de fabrikant bereikt het frequentiebereik tot 40.000 hertz, wat vooral hoorbaar is in muziekbestanden met hoge resolutie.
De lage tonen zijn een van de sterke punten van de koptelefoon. Sony levert een krachtige bas met veel volume zonder volledig in de richting van basmonsters te drijven. De controle in de lage bas is ook positief. Zelfs bij hoog volume blijft het geluid schoon. Hiphop, EDM of moderne popproducties zijn er echt leuk mee. Ook dankzij de upmix-functie (zie hoofdstuk «Sound Connect»). Stemmen lijken natuurlijk en staan duidelijk in de kamer. Podcasts, luisterboeken of akoestische muziek profiteren hier enorm van. De zang klinkt vooral aangenaam aanwezig zonder kunstmatig naar voren te worden geduwd. Instrumenten zijn gemakkelijk van elkaar te onderscheiden en lijken netjes gescheiden. Sony spreekt over een groter geluidsbeeld. Of je dat nu hoort, als de fabrikant je niet in je gezicht prikt, moet nog blijken. Over het algemeen blijft de stemming aangenaam geschikt voor de lange termijn. Zelfs na enkele uren lijkt het geluid nooit irritant of overdreven analytisch.
De Sony-app «Sound Connect» is sterk gebaseerd op de bekende software van de WH-1000XM6 en neemt veel functies direct van deze over. Als je de XM6 al hebt gebruikt, vind je meteen je weg. Je krijgt talloze instellingen zonder dat het oppervlak er helemaal rommelig uitziet. Equalizer, ANC-aanpassingen, transparantiemodus, surround sound-instellingen of automatische scènedetectie kunnen handig worden geconfigureerd. Daarnaast zijn er bekende XM6-functies zoals speak-to-chat, adaptieve geluidsregeling, automatische pauze bij het neerzetten en locatie-afhankelijke ANC-profielen. Bijvoorbeeld, de koptelefoon detecteert of je zit, loopt of onderweg bent en past de noise cancelling dienovereenkomstig aan.

Nieuw zijn de 360 upmix-modi. Stereo-inhoud wordt kunstmatig ruimtelijker weergegeven. Dit werkt verrassend goed voor films en gamen. Muziek profiteert hiervan in verschillende mate, afhankelijk van het genre. Ik vind het leuk – zonder is de muziek vlakker, maar authentieker. Met de AI-gedreven Upmix voel ik me er meer middenin. Sony ondersteunt ook DSEE Ultimate. Gecomprimeerde muziekbestanden worden in realtime opgeschaald om verloren details terug te halen. Dit vervangt geen echte Hi-Res audio, maar verbetert audio-geluid Spotify-streams of oudere MP3-bestanden.
Sony vertrouwt op SBC, AAC, LC3 en LDAC voor de ondersteunde codecs. SBC blijft de standaardcodec en werkt met vrijwel elk apparaat, maar klinkt het makkelijkst. AAC is vooral relevant voor Apple-gebruikers omdat iPhone, iPad en Mac er stabiel en efficiënt mee werken. LDAC maakt aanzienlijk hogere datasnelheden mogelijk en verzendt meer geluidsdetails, zolang je afspeelapparaat de codec ook ondersteunt. Daarnaast is er Bluetooth 6. In het dagelijks leven zorgt dit voor minder hoorbare geluidsverschillen en stabielere verbindingen, minder uitval en snellere apparaatwisselingen. Vooral met multipointverbindingen tussen laptop en smartphone werken de koptelefoons betrouwbaar.
Apple-gebruikers zullen het nog steeds zonder LDAC moeten doen omdat Apple de codec niet ondersteunt. Desalniettemin harmonieren de koptelefoons verrassend goed met het Apple-ecosysteem. AAC werkt stabiel en efficiënt, en de verbinding met iPhone, iPad of Mac werkt snel en betrouwbaar.

Vooral in het Apple-universum profiteren de koptelefoons van stabiele verbindingen, snelle apparaatwisselingen en een eenvoudige installatie. Natuurlijk weet Sony niet helemaal de naadloze integratie van Apple-producten zoals AirPods Max of AirPods Pro te bereiken. Desalniettemin voelen de Sony zich verrassend thuis in het dagelijks leven van Apple.
Daarnaast kunnen de koptelefoons klassiek via kabel worden gebruikt. Sony levert hiervoor een afneembare kabel van 1,2 meter met een vergulde, schuine stekker. De koptelefoons blijven ook technisch interessant in bedrade modus: volgens de fabrikant bereiken ze een gevoeligheid van 103 dB/mW bij 48 ohm impedantie met het apparaat ingeschakeld. In het dagelijks leven betekent dit vooral dat de koptelefoons voldoende luid zijn, zelfs bedraad, en zonder problemen werken op verschillende apparaten. Maar je moet hem nog steeds aanzetten.

Net als de XM6 zijn de koptelefoons ook goed om te bellen. Stemmen klinken helderder en achtergrondgeluid wordt betrouwbaar weggefilterd. Vooral op kantoor of onderweg begrijpen gesprekspartners je veel beter dan bij oudere modellen zoals de XM4. Het windgeluid is nog steeds hoorbaar, maar minder storend dan voorheen.
De batterijprestaties blijven geschikt voor dagelijks gebruik. Met noise cancelling ingeschakeld specificeert Sony tot 24 uur runtime, zonder ANC is het tot 32 uur. In het dagelijks leven hangt dit natuurlijk sterk af van volume en gebruik, maar over het algemeen hoef je zelden op te laden.
Sony heeft The Collexion bewust niet simpelweg gepositioneerd als de XM6 met een ander uiterlijk. De hoofdtelefoon heeft zijn eigen aanpak binnen de 1000X serie en richt zich meer op materialen, afwerking en een uniek ontwerp. De geluidsafstemming is aangenaam, mede dankzij de nieuwe processor, die vermoedelijk ook in de XM7 zal worden gebruikt (afhankelijk van hoe lang Sony wacht met de lancering daarvan). De hoofdtelefoon is comfortabel om te dragen ondanks het hoge gewicht, alleen de smalle hoofdband gaf me soms wat ongemak. Hetzelfde geldt voor de adaptieve noise cancelling door de lagere contactdruk. Het gebrek aan opvouwbaarheid blijft ook een verschil met de XM6 bij dagelijks gebruik.
De afwerking is van extreem hoge kwaliteit, de verwisselbare oorkussens zijn praktisch en de app neemt veel van de vertrouwde XM6 functies over. Tegelijkertijd vertoont het kunstleer rond het aanraakoppervlak zichtbare glimmende plekken na veelvuldig gebruik.
Pro
Contra
Sinds ik ontdekt heb hoe ik beide telefoonkanalen op de ISDN kaart kan activeren voor meer bandbreedte, ben ik aan het knutselen met digitale netwerken. Ik knutsel al met analoge netwerken sinds ik kan praten. Winterthur door keuze met een rood-blauw hart. En koffie - voor, na, tussendoor en tijdens.