Programmeertaal Rust: snel en toch veilig
In oktober 2026 zorgden gratis klonen voor Adobe- en Microsoft-applicaties voor ophef. Maar juist de positieve aspecten van het project hebben minder te maken met kunstmatige intelligentie en meer met de gebruikte programmeertaal.
Het Artcraft-project kloont talloze Adobe- en Microsoft-applicaties. Het heeft op mij in meerdere opzichten een gemengde indruk achtergelaten. Ik verwelkom de mogelijkheid om deze applicaties ook op Linux beschikbaar te maken en ze te bevrijden van hun weinig klantvriendelijke abonnementsmodellen. Maar ik beschouw softwareklonen ook als een gevaar voor iedereen die goede software met eigen ideeën ontwikkelt.
Ook technisch gezien was mijn indruk dubbel. Enerzijds zijn de apps nog onvolledig. Anderzijds draaien ze extreem snel, verbruiken ze weinig opslagruimte en zijn ze stabiel. Het wekt de indruk dat ze solide geprogrammeerd zijn – hoewel ze bijna uitsluitend door AI-agenten zijn geschreven.
Dat de apps snel, stabiel en zuinig zijn, heeft veel te maken met de gebruikte programmeertaal Rust. Wat is er zo bijzonder aan Rust? Wat kan deze programmeertaal wat andere niet kunnen?
Nieuw concept zorgt voor snelheid bij hoge veiligheid
Rust biedt een hoge geheugenveiligheid en is tegelijkertijd snel. Normaal gesproken moet je voor het een of het ander kiezen. Hardware-nabije programmeertalen zoals Assembler zijn snel, maar niet veilig, omdat je daarmee direct toegang hebt tot het geheugen. Bij talen met een hoog abstractieniveau zoals Python of Java hoef je je niet zelf bezig te houden met geheugenbeheer. Dat maakt veel verwoestende fouten onmogelijk, maar deze talen zijn langzamer.
Een groot deel van de bestaande programma's en besturingssystemen is geschreven in C en C++. Deze vallen in de categorie snel, maar niet geheugenveilig. En dat is een groot probleem. Volgens een Google-rapport uit 2020 zijn geheugenfouten verantwoordelijk voor meer dan 70 procent van alle ernstige beveiligingslekken in de Chromium-browser. Bij Microsoft was dat tussen 2007 en 2016 vrijwel hetzelfde.
Een hogere programmeertaal gebruikt voor geheugenbeheer normaal gesproken een garbage collector. Deze herkent tijdens de uitvoering van het programma welke referenties niet meer nodig zijn en geeft de geheugenruimte daarvoor vrij. Dat is praktisch, maar remt de uitvoering van het programma op onvoorspelbare, vaak ongelegen momenten.
Rust heeft geen garbage collector. In plaats daarvan gebruikt het een concept genaamd ownership. Zodra het programma het geldigheidsbereik van de variabele verlaat, wordt het geheugen dat deze variabele in beslag neemt, automatisch en direct vrijgegeven. Bij C en C++, die eveneens geen garbage collector hebben, zijn hiervoor expliciete programma-instructies nodig, wat foutgevoelig is.
Bron: Rustacean.net
AI-agenten kunnen goed overweg met Rust
Bij het inzetten van AI-agenten moet je extra goed op de veiligheid letten. Rust heeft hier een doorslaggevend voordeel: programmacode die tot geheugenproblemen leidt, wordt helemaal niet gecompileerd. Het kan frustrerend zijn als je eigen programma niet eens start om te testen, maar het smoort gevaarlijke problemen in de kiem.
Een ander voordeel bij het gebruik van AI-agenten: de compiler geeft niet alleen een foutmelding, maar ook uitgebreide aanwijzingen over hoe het probleem kan worden opgelost. Deze feedback is weliswaar gemaakt voor mensen, maar het helpt ook AI-agenten. Ze passen hun code dienovereenkomstig aan en proberen het opnieuw. Indien nodig, ook meerdere keren. De compiler is als een onverzettelijke uitsmijter die geen foutieve code doorlaat.
Bestaande software wordt opnieuw geschreven in Rust
De eerste definitieve versie van Rust verscheen in 2015. Daarmee is het in vergelijking met C (1972) of C++ (1983) een jonge programmeertaal. Desondanks heeft Rust al enkele spectaculaire successen kunnen boeken.
Mozilla Firefox en Thunderbird zijn deels in Rust geschreven. Wat niet verwonderlijk is, aangezien Rust oorspronkelijk door de Mozilla Foundation werd ontwikkeld. Dropbox heeft de synchronisatie tussen desktop en online mappen volledig opnieuw geprogrammeerd in Rust. Discord stapte over van Go naar Rust, omdat de garbage collector van Go storende latenties veroorzaakte.
Bron: Discord
Amazon heeft in 2021 de interface van Prime Video opnieuw geprogrammeerd in Rust. De ontwikkelaars konden daarmee de frame time op een gemiddelde televisie verlagen van 28 naar 18 milliseconden. Zoals het voorbeeld van Prime Video laat zien, zijn met Rust ook webgebaseerde applicaties mogelijk. Want Rust kan direct compileren naar WebAssembly (Wasm). Wasm is een door het W3C vastgestelde standaard voor het uitvoeren van apps binnen de webbrowser.
Alles Rust of wat?
Rust is in vergelijking met Python, C++ of JavaScript nog steeds een relatief weinig gebruikte taal. Maar het is een trend. Dat het goed werkt met AI-agenten, zal de taal waarschijnlijk een verdere impuls geven.
Nvidia wil bijvoorbeeld voor GPU-kernels steeds meer in Rust programmeren. De code voor besturingssysteemkernels bestaat inmiddels al voor een deel uit Rust.
Galen Hunt, werkzaam bij de ontwikkeling van Microsoft, schreef op LinkedIn dat zijn doel is om elke regel C en C++ van Microsoft tegen 2030 te elimineren en te vervangen door Rust. Met behulp van AI moet elke ontwikkelaar een miljoen regels code per maand kunnen vervangen. Deze uitspraken deden veel stof opwaaien, onder andere omdat hij een klein detail vergat te vermelden: dat het om een experimenteel onderzoeksproject gaat en niet om de strategie van Microsoft. Vermoedelijk is dat ook maar beter zo. Of het de veiligheid ten goede komt als een enkel persoon een miljoen regels code per maand moet controleren, durf ik te betwijfelen. En ten minste bij Android bevindt de grote meerderheid van de geheugenfouten zich in code die minder dan een jaar oud is – simpelweg omdat de oude code al vele jaren is onderhouden.
Al met al is Rust zeker geen wondermiddel en ook niet de beste taal voor alles. Maar het biedt in verschillende gebieden groot potentieel, waaronder bij het programmeren met AI-agenten.
Mijn belangstelling voor computers en schrijven leidde me relatief vroeg (2000) naar de technische journalistiek. Ik ben geïnteresseerd in hoe je technologie kunt gebruiken zonder gebruikt te worden. In mijn vrije tijd maak ik graag muziek waarbij ik mijn gemiddelde talent compenseer met een enorme passie.
Interessante feiten uit de wereld van producten, een kijkje achter de schermen van fabrikanten en portretten van interessante mensen.
Alles tonen
