Uw gegevens. Uw keuze.

Als je alleen het noodzakelijke kiest, verzamelen we met cookies en vergelijkbare technologieën informatie over je apparaat en je gebruik van onze website. Deze hebben we nodig om je bijvoorbeeld een veilige login en basisfuncties zoals het winkelwagentje te kunnen bieden.

Als je overal mee instemt, kunnen we deze gegevens daarnaast gebruiken om je gepersonaliseerde aanbiedingen te tonen, onze website te verbeteren en gerichte advertenties te laten zien op onze eigen en andere websites of apps. Bepaalde gegevens kunnen hiervoor ook worden gedeeld met derden en advertentiepartners.

Zwitserse Boekenprijs
Nieuws en trends

9 vragen aan Sarah Elena Müller, winnares van de Zwitserse Boekenprijs 2026

Carmen Baumann
16/11/2026
Vertaling: machinaal vertaald

Met "Unwucht" wint Sarah Elena Müller de Zwitserse Boekenprijs 2026. In het interview legt de auteur uit waarom het boek bijna "Fiat Nox" had geheten, hoe ze de verwachtingsdruk na haar debuut heeft omzeild en wat we hierna van haar kunnen verwachten.

Alice bestaat, Alice overleeft – maar leeft ze ook? Deze vraag stelt de protagonist van «Unwucht» zichzelf dagelijks, jarenlang. We volgen de verteller in twee tijdlijnen: midden in de gebeurtenissen en daarna.

In 2017/2018 zit Alice in een relatie met Rio, die iets meer nodig heeft dan zij: crystal meth. Hij is dagenlang weg, laat niets van zich horen, gebruikt veel en geeft daar weinig voor terug. Alice is op haar «dieptepunt» beland. Zeven jaar later schrijft ze een boek over Rio en zichzelf en duikt ze, met voldoende afstand, nog eens in haar geschiedenis.

«Unwucht» wint de Zwitserse Boekenprijs 2026. Ik ontmoet de auteur Sarah Elena Müller direct na de uitreiking voor een interview in het Theater Basel.

Sarah Elena Müller, van harte gefeliciteerd met het winnen van de Zwitserse Boekenprijs 2026. Toen je het podium opkwam om de prijs in ontvangst te nemen, schudde je ongelovig je hoofd. Heb ik dat vanaf mijn stoel goed gezien?
Je weet natuurlijk nooit wat er in de jury omgaat en welke criteria er worden gehanteerd. Je kunt over alles wat hier gebeurt ongelovig zijn: de hoeveelheid mensen die in deze prijs geïnteresseerd is, de drukte, de goede organisatie, en ook mijn verhaal en mijzelf. Dus ja, ik was wel een beetje verbaasd toen ik daar naar boven liep.

«Unwucht» heeft me met kracht geraakt. Hoe was het voor jou om dit te schrijven?
Velen weten helemaal niet wat deze technische term «Unwucht» (onbalans) eigenlijk betekent, maar iedereen kan er direct een relatie mee leggen: de negatie van kracht is niet niets, maar een kracht die je uit de bocht doet vliegen, krachten die je niet meer onder controle hebt. En zo ongeveer voelde het tijdens het schrijven. Het was een experiment, die tweede tijdlijn waarin de personages invloed uitoefenen op hun verleden. Soms voelde ik me als een monteur die probeert haar vertelvoertuig te repareren, maar het begint steeds meer te schudden en aan het eind wordt ze eruit geslingerd. Bij de uitgeverij hebben we lang gediscussieerd of dit überhaupt de titel moest worden.

De negatie van kracht is niet niets, maar een kracht die je uit de bocht doet vliegen.

Kun je verklappen over welke andere titels jullie hebben nagedacht?
Uiteindelijk stonden «Unwucht» en «Fiat Nox» ter discussie. Het andere einde van het scheppingsverhaal, de ondergang van de wereld, «Er werde Nacht» (Laat er nacht zijn) in het Latijn. In het boek zit op de achtergrond een subtiele bijbelse component. De personages zijn allemaal niet religieus, maar het nawerkende christendom drijft Alice en Rio toch voort. En ook vanwege de auto Fiat die in het boek voorkomt, het lot dat verduistert, het vertelde begin van het einde. Maar toen kwam «Unwucht» ter sprake en al snel was het duidelijk: het moet een Duitse titel zijn.

Rio is vaak afwezig, altijd onderweg. Vooral in de eerste tijdlijn. Zit de betekenis van de naam in het personage?
De rivier? Ja, absoluut. Rio is altijd in beweging, hij glipt door de vingers – en de controle – van Alice. Hij is als water, ze kan hem niet grijpen. Hij moet ook in beweging blijven, staat vaak onder druk om aan middelen te komen. En tegelijkertijd merk je, vooral op het tweede niveau, dat hij een waanzinnig gevoelig, sensitief mens is met onzekerheden. Ook hij zoekt naar een vorm die zijn fluïde wezen kan vasthouden. Hij staat op het niveau van 2025 op een zeer noodlottig punt in zijn leven: hij wil clean worden. Daar zou het beweeglijke hem kunnen helpen om in de juiste richting te stromen. En ik vind de naam ook gewoon mooi, een verkleinwoord van Mario.

Hij is als water, ze kan hem niet grijpen.

Toen ik «Unwucht» las, was ik dankbaar voor de hoop die in de tweede tijdlijn, zeven jaar later, naar voren komt. Zonder deze tweede tijdlijn zou de roman nauwelijks te verdragen zijn. Was die vanaf het begin gepland?
Absoluut! Er zijn vier componenten die je moet weten voordat je je aan de tragiek kunt overgeven: je weet dat ze uit elkaar zijn, ze zijn – enigszins – intact, ze hebben een leven en ze praten met elkaar. Voor mij betekende dit verhaalniveau ook steeds weer afstand nemen. Ik signaleer daar aan mijn lezers: «Je leest een roman.» Je mag je overgeven, maar je hoeft niet te vergaan van betrokkenheid. En toch voel je op dit niveau de fragiliteit van beiden, een breekbaarheid van het vertellen. En voor mij is vertellen altijd fragiel. Het gaat erom helderheid te scheppen, en soms houdt die maar kort stand.

Soms voelde ik me als een monteur die probeert haar vertelvoertuig te repareren, maar het begint steeds meer te schudden.

Je was al met je debuutroman «Bild ohne Mädchen» genomineerd voor de Zwitserse Boekenprijs. Ben je daarom met meer druk aan «Unwucht» begonnen – of juist met meer luchtigheid?
Mijn uitgeverij, Limmat Verlag, is erg begripvol. Zij beseffen dat goede boeken soms snel, soms langzaam geschreven worden, maar dat je auteurs niet onder druk moet zetten. Ik heb toen toch een uitwijkmanoeuvre gemaakt en eerst aan ander materiaal gewerkt, en midden daarin kondigde deze tekst zich aan, hij stortte letterlijk uit me naar buiten. Dus heb ik hem laten gaan!

Wat leest de winnares van de Zwitserse Boekenprijs 2026 op dit moment?
Op dit moment niets (lacht). Het volgende boek op mijn stapel, waar ik erg naar uitkijk, is «Mit beiden Händen den Himmel stützen» van Lilli Tolkien.

Welk boek raad je steeds weer aan?
Iets dat voor mij essentieel was, is het volledige oeuvre van Virginie Despentes. En binnen dat oeuvre was «Cher connard» belangrijk voor dit boek hier. Omdat het in een eerlijkheid en abstractie over de verslavingsproblematiek vertelt die ik zo nog niet was tegengekomen.

En de laatste vraag: ben je alweer aan het schrijven?
Ja en nee. In het voorjaar van 2027 komt bij Edition Moderne een graphic novel uit, in co-auteurschap met illustrator Luca Schenardi. Onder de titel «Unwell». Het gaat dus nog steeds over dat wat niet helemaal goed is. Daar staat nu de eindredactie van op de planning. En voor het einde van het jaar moet ik nog een opera afschrijven, een libretto. Maar de werktitel staat in ieder geval: «Renn, Fötus!» Eens kijken wanneer ik daar tijd voor vind! (lacht)

Het werk houdt dus niet op voor je. Hartelijk dank, Sarah Elena Müller.

Productafbeelding Unwucht (Duits, Hardcover, Sarah Elena Müller)
Fictie

Unwucht

Duits, Hardcover, Sarah Elena Müller

Omslagfoto: Zwitserse Boekenprijs

4 mensen vinden dit artikel leuk


User Avatar
User Avatar

Gepassioneerde lezer en luide lacher.


Nieuws en trends

Van de nieuwe iPhone tot de wederopstanding van de mode uit de jaren 80. De redactie categoriseert.

Alles tonen

Deze artikelen kunnen je ook interesseren

Toon alle

Deze artikelen kunnen je ook interesseren

Opmerkingen

Avatar