Verbod op sociale media voor jongeren: Dit zijn Europese landen van plan

Florian Bodoky

23/2/2026

Vertaling: machinaal vertaald

Jongeren brengen bijna vier uur per dag online door. Steeds meer landen plannen leeftijdsgrenzen of een verbod op sociale media. Van Zwitserland tot het Verenigd Koninkrijk: Wie onderneemt actie en hoe - en wat zijn de voordelen?

Instagram, TikTok en Snapchat nemen dagelijks meerdere uren in beslag - niet alleen, maar vaak door kinderen en jongeren. Volgens de Duitse JIM-studie besteden ze er gemiddeld 224 minuten per dag aan, oftewel bijna vier uur.

Tegelijkertijd groeit in sommige delen van de wereld de opvatting dat het gebruik van deze technologie problematisch kan zijn voor jongeren. Of het nu gaat om geestelijke gezondheid - hoewel dit effect controversieel is -, maatschappelijke druk of de verslavingsfactor, getriggerd door algoritmen in korte video's.

Deze factoren zetten politici in verschillende landen over de hele wereld aan tot het nemen van maatregelen. Van gereguleerde toegang tot SoMe-verboden voor jongeren. Welk land is wat van plan? Een overzicht.

Australië: de pioniersstaat met een landelijk verbod

Australië heeft het verbod al ingevoerd. Sinds 19 oktober 2025 mogen mensen onder de 16 jaar zich niet meer registreren op grote sociale mediaplatforms. Verleners moeten leeftijdsverificatie invoeren en actief controleren Technisch gezien maken veel diensten gebruik van identificatieprocedures waarbij bijvoorbeeld ID-documenten of biometrische kenmerken moeten worden geüpload. Deze systemen zijn duur, complex en foutgevoelig. Ze worden ook op veel plaatsen bekritiseerd vanwege hun gevoeligheid voor risico's voor gegevensbescherming. De eerste analyses suggereren dat de dagelijkse gebruikstijd voor jongeren onder de 16 licht daalt. Tegelijkertijd melden jonge gebruikers dat velen valse leeftijdsgegevens opgeven of verbinding maken via alternatieve apps. Scholen zien minder constante toegankelijkheid in de klas, maar meer gebruik via Messenger buiten de officiële platforms.

Frankrijk: Wettelijk verbod plannen onder de 15

Frankrijk plant een verbod op het gebruik van sociale media voor jongeren onder de 15 jaar. Het parlement heeft overeenkomstige wetgeving aangenomen, waarbij platforms verplicht worden om leeftijdscontrole technisch mogelijk te maken. De uitdaging hierbij is hoe je betrouwbaar kunt controleren of een kind daadwerkelijk 15 is zonder persoonlijke gegevens te verzamelen. Het verzamelen van deze gegevens van minderjarige gebruikers is immers zeer streng gereguleerd onder de EU-brede Digital Services Act (DSA). Bovendien kan een nationaal verbod in strijd zijn met de EU-wetgeving, die diensten binnen de interne markt harmoniseert - ook geregeld in de DSA.

Frankrijk werkt aan technische richtlijnen, maar heeft nog geen functionerende testmechanismen opgezet. Om een extra halt toe te roepen aan het gebruik van sociale media is Frankrijk van plan om het bestaande cellphoneverbod op basisscholen en middelbare scholen uit te breiden naar middelbare scholen.

Duitsland: de wil is er

In Duitsland is het debat over een verbod op sociale media voor kinderen in 2026 in een stroomversnelling geraakt. Het laatste hoogtepunt was het CDU federale partijcongres half februari. De afgevaardigden zijn van mening dat jongeren onder de 14 jaar geen toegang zouden moeten hebben tot platforms als TikTok of Instagram. Voor 14- tot 16-jarigen voorzien ze een soort «jeugdmodus» - zonder gepersonaliseerde feeds, zonder automatisch doorsturen van content en met strengere standaardinstellingen. CDU secretaris-generaal Carsten Linnemann dringt aan op dit thema, terwijl bondskanselier Friedrich Merz de koers steunt. De SPD heeft soortgelijke eisen geformuleerd in een position paper en heeft het ook over een leeftijdsgrens en speciale jeugdversies.

Dit brengt het debat in fase twee: van partijresolutie naar mogelijke wetgeving. Maar er is niet overal eensgezindheid. Er zijn verschillende accenten binnen de coalitie, en andere spelers verwijzen naar hun verantwoordelijkheid voor jeugdmediabescherming. Net als in Frankrijk blijft de vraag over een technisch haalbare leeftijdscontrole die geen problemen oplevert voor de gegevensbescherming. Aan de andere kant zijn er de eerder genoemde conflicten met de overkoepelende EU-wetgeving. Een commissie van deskundigen zal in de zomer met concrete voorstellen hierover komen. Fase drie zou een wetsontwerp zijn. De Duitse regering is van plan om op basis van de aanbevelingen een wet op te stellen. Deze moet eerst langs het kabinet, dan langs de Bondsdag en de Bundesrat. De gesprekken met de deelstaten en platformexploitanten lopen parallel.

Spanje: EU-compatibele regelgeving gepland

De Spaanse regering wil ook de sociale media voor minderjarigen reguleren, streeft naar een grens van 16 jaar en wil een «jeugdbeschermingspakket». Concrete wetsontwerpen zijn nog in behandeling. María González Veracruz, staatssecretaris voor Digitalisering en Kunstmatige Intelligentie in Spanje, legt uit dat dit nodig is om «veilige digitale omgevingen te creëren». Tegelijkertijd benadrukte ze de investeringen van de Spaanse overheid in digitaal onderwijs en digitale infrastructuur, evenals het opleiden van studenten met digitale vaardigheden.

Spaanse autoriteiten onderzoeken hoe technische oplossingen voor leeftijdsbewijzen in de hele EU zouden kunnen werken. Het doel is om een gestandaardiseerde Europese implementatie te testen voordat nationale verboden worden ingevoerd. De technische implementatie blijft echter open. Wat wel duidelijk is, is dat er publieke steun is. Volgens persbureau Reuters steunt 82 procent van de Spaanse bevolking de regelgeving.

EU-wetgeving als structurele hindernis

Onafhankelijk van nationale initiatieven ligt er ook EU-wetgeving op tafel. De Digital Services Act en andere verordeningen regelen al verplichtingen voor online diensten, zoals illegale inhoud, reclame en de bescherming van minderjarigen. Critici van nationale regelgeving wijzen ook op bestaande initiatieven in het Europees Parlement, die ook een minimumleeftijd voor sociale media overwegen. Voorstanders van nationale oplossingen voeren aan dat strikte leeftijdsgrenzen voor heel Europa in strijd zouden kunnen zijn met het land-van-oorsprong-beginsel en de vrijheid om diensten aan te bieden op de interne markt. Daarnaast kunnen platforms met een EU-brede wet nationale leeftijdsverboden onrechtmatig omzeilen. Bijvoorbeeld als een land besluit tot een lagere of hogere minimumleeftijd dan de EU. Opheldering van het Europese Hof van Justitie laat nog op zich wachten.

Albanië: Nationale regelgeving buiten het EU-kader

Albanië ligt voor op de EU, maar is nu bezig aan een weg terug. Eind 2024 stelde het Zuidoost-Europese land een algemeen verbod van een jaar in op het videoplatform TikTok. Dit kwam nadat een 14-jarige werd doodgestoken tijdens een ruzie. Een ruzie die ontstond door wederzijdse provocatie op TikTok. Op 21 december 2024 kondigde premier Edi Rama aan dat TikTok vanaf begin 2025 voor minstens een jaar zou worden geblokkeerd om kinderen en jongeren te beschermen tegen schadelijke inhoud en om begeleidende educatieve programma's te lanceren. Op 13 maart 2025 heeft de Albanese Autoriteit voor Elektronische en Postcommunicatie (AKEP) samen met de Nationale Autoriteit voor Cyberveiligheid (AKSK) opdracht gegeven aan internetproviders om het platform technisch te blokkeren.

Kritici waarschuwden in een open brief voor censuur en beperkingen van de vrijheid van meningsuiting en informatie, vooral in de aanloop naar de parlementsverkiezingen in mei 2025. Ondanks het officiële verbod werd de blokkade vele malen omzeild en weer opgeheven op 6 februari 2026. Volgens mediaberichten werken de autoriteiten echter nog steeds aan filterbeveiligingsmaatregelen voor jonge gebruikers.

Verenigd Koninkrijk: «Geen enkel platform wordt gespaard»

De Britse regering onder premier Keir Starmer wil de online veiligheid voor kinderen en jongeren aanzienlijk verbeteren en overweegt een social media verbod voor jongeren onder de 16. Hiervoor wordt de bestaande Online Safety Act 2023 verder ontwikkeld en aangevuld met nieuwe wettelijke bevoegdheden. Vanaf maart 2026 is er een openbare raadpleging van drie maanden gepland, waarin leeftijdsgrenzen voor sociale netwerken, leeftijdscontrole, een tijdslimiet voor «doomscrolling» en een verbod op het gebruik van VPN's door kinderen worden besproken. De regering wil ook AI-chatbots zoals xAI's Grok strikt opnemen in de regelgeving, nadat ze zijn gebruikt om problematische inhoud te creëren.

In januari 2026 heeft het Hogerhuis een motie goedgekeurd over de mogelijke beperking voor jongeren onder de 16. Starmer benadrukt dat een volledig verbod nog niet is afgerond, maar een mogelijkheid blijft. Tegelijkertijd roept hij op tot strengere verplichtingen voor online platforms om minderjarigen te beschermen.

Zwitserland: «We houden» in de gaten

In Zwitserland volgt de Federale Raad een gematigde koers. Hier wordt gesproken over leeftijdsbeperkingen en -verboden voor sociale media voor kinderen en jongeren, maar er is geen wettelijk verbod op nationaal niveau. Federaal raadslid Elisabeth Baume-Schneider (SP) verklaarde in december 2025 echter open te staan voor een verbod op sociale media voor kinderen en kondigde een grondige evaluatie aan.
Dit heeft deuren geopend in sommige kringen, met een petitie waarin werd opgeroepen om sociale mediaplatforms ontoegankelijk te maken voor kinderen onder de 16 jaar. Meer dan 60.000 handtekeningen ondersteunden dit verzoek.

De voorzitter van de Zwitserse vereniging van schooldirecteuren (VSLCH), Thomas Minder, is ook voorstander. Hij eiste een verbod voor jongeren in oktober 2025. In een parlementair postulaat wordt ook gevraagd om een verbod op TikTok voor jongeren te onderzoeken. De Federale Commissie voor Kinder- en Jeugdaangelegenheden (FCYA) sprak zich daarentegen in november 2025 uit tegen algemene verboden en pleitte voor regulering, preventie en mediageletterdheid

In de tussentijd is de «Federale wet op communicatieplatforms en zoekmachines» (KomPG) onderweg. De raadpleging over het wetsontwerp eindigde half februari. Dit ontwerp gaat echter over de regulering van bijzonder grote platforms in het algemeen, zonder specifiek in te gaan op het «aspect van kinderen en jongeren». Het is meer gemodelleerd naar de Digital Services Act van de EU.

Het thema van het bewijs van leeftijd en identiteit wordt vaak aangekaart in verband met de discussies over het verbod en de regulering. Critici maken zich zorgen over de gegevensbescherming als een dergelijke verplichting zou worden ingevoerd. De op handen zijnde invoering van de e-ID kan deze zorgen niet helemaal wegnemen. Het gedeeltelijke gebrek aan vertrouwen in de veiligheidsstructuur van de e-ID zal waarschijnlijk nog meer aangewakkerd worden na de recente onthulling van veiligheidsproblemen.

Florian Bodoky

Editor

Florian.Bodoky@digitecgalaxus.ch

Sinds ik ontdekt heb hoe ik beide telefoonkanalen op de ISDN kaart kan activeren voor meer bandbreedte, ben ik aan het knutselen met digitale netwerken. Ik knutsel al met analoge netwerken sinds ik kan praten. Winterthur door keuze met een rood-blauw hart. En koffie - voor, na, tussendoor en tijdens. meer

---

Achtergrond

Interessante feiten uit de wereld van producten, een kijkje achter de schermen van fabrikanten en portretten van interessante mensen.

Alles tonen

Deze artikelen kunnen je ook interesseren