Verkoopt Galaxus rechtstreeks producten van Temu?
Het consumententijdschrift «Saldo» beschuldigt ons ervan dat we spullen van Temu voor een veelvoud van de prijs doorverkopen. Het gaat concreet om een aardappelsnijder en andere artikelen van het merk Fischer², die een Zwitserse leverancier bij Temu had ingekocht en aan ons te duur heeft verkocht, zonder de voorgeschreven controles uit te voeren. We zetten op een rijtje wat er echt is gebeurd, wat er mis is gegaan en wat dit te maken heeft met eerlijke prijzen.
Wat is er gebeurd?
Een lezer van het consumententijdschrift «Saldo» kocht bij ons een aardappelsnijder van het merk Fischer² voor 14,90 frank. Hetzelfde product is bij Temu te koop voor 2,91 frank. Dat leidde tot de kop dat Galaxus Temu-spullen voor vijf keer de prijs zou verkopen. Onze uitgebreide uitleg over hoe dit specifieke geval tot stand kwam, bleef daarbij onderbelicht. We grijpen dit aan om de zaak zelf grondig uit te zoeken.
Het concrete geval
We controleren elke nieuwe leverancier en handelaar voordat we ze toelaten. Ze tekenen allemaal een contract waarin ze beloven zich zowel aan de Zwitserse wetten als aan onze eigen richtlijnen te houden.
Deze leverancier werkt al geruime tijd met ons samen en heeft lange tijd goede producten geleverd. Later begon hij producten rechtstreeks bij Temu in te kopen en bij ons aan te bieden. Omdat de producten populair waren bij de community, goede beoordelingen kregen en niemand een klacht indiende, is de overtreding ons ontgaan. We hebben weliswaar een groot team voor de begeleiding van onze leveranciers en een ander team dat zich bezighoudt met de naleving van wettelijke voorschriften. Maar bij meerdere miljoenen producten is een volledige controle simpelweg niet mogelijk.
De goederen waren oorspronkelijk afkomstig van Temu. De leverancier heeft ze daar ingekocht en dat heeft hij inmiddels ook aan ons bevestigd. Maar wat daarna gebeurde, is doorslaggevend: hij heeft de producten zelf geïmporteerd, in Zwitserland opgeslagen en van hieruit op de markt gebracht. Dat is geen dropshipping. Bij dropshipping stuurt het platform de goederen rechtstreeks vanuit China naar de klanten, en neemt niemand in eigen land de verantwoordelijkheid op zich. Hier is er daarentegen een tastbare, aansprakelijke partij in Zwitserland, namelijk de leverancier, en met ons als verkoper zelfs een tweede. Dat er op de goederen nog een verwijzing naar Temu als herkomst te vinden was, verandert daar niets aan.
De leverancier heeft dus dubbel gefaald: tegenover de wet en tegenover ons. Hij had zich contractueel verplicht om de Zwitserse wetten en onze richtlijnen na te leven. Dat weegt des te zwaarder omdat er voor voorwerpen die in contact komen met levensmiddelen strengere wettelijke verplichtingen gelden: voor dergelijke gebruiksvoorwerpen eist de verordening inzake gebruiksvoorwerpen afhankelijk van het materiaal een conformiteitsverklaring. En wie zulke goederen op commerciële basis importeert en op de markt brengt, moet volgens artikel 26 van de Voedselwet ervoor zorgen dat de goederen aan de wettelijke eisen voldoen, en is verplicht tot zelfcontrole. Precies deze bewijzen en controles heeft de leverancier niet geleverd.
Het is dus een vrij duidelijk geval. Een kleinere leverancier heeft producten op Temu gekocht, ze getest en een aantal van de naar zijn mening betere producten in het assortiment opgenomen. Waarschijnlijk niet met kwade opzet, maar zonder te beseffen dat hij daarmee zijn wettelijke verplichtingen en ons contract schendt.
Het gedrag van deze leverancier vinden we helemaal niet oké. Maar dat het ons in dit geval is ontgaan, nemen we op ons. Het is onze leverancier, en daar staan we voor in.
Tegelijk willen we geen verkeerde indruk wekken: we zijn niet per se tegen producten uit China, en ook niet tegen producten die ook op Temu te vinden zijn. Want producten die er hetzelfde uitzien, zijn niet automatisch hetzelfde product. Een fabriek in China kan hetzelfde product tegelijkertijd, aangepast aan de Zwitserse markt, exporteren naar een Zwitserse aanbieder en het, zonder die aanpassing, via een handelaar op Temu aanbieden. We hebben dit zelf getest en laten zien hoe vergelijkbaar zulke producten eruit kunnen zien en hoe je toch de verschillen kunt herkennen (dezelfde rommel uit China, echt overal?). Ook Temu heeft miljoenen producten in het assortiment, en lang niet allemaal zijn ze slecht. Voor ons is daarom niet de herkomst doorslaggevend, maar dat een product bij ons aan de lokale voorschriften voldoet. En we willen niet dat spullen die op Temu te vinden zijn, bij ons zonder echte meerwaarde voor een veel hogere prijs worden verkocht.
Waarom is Temu zo goedkoop?
Precies om dezelfde reden. Temu hoeft voor zijn producten nauwelijks aan regelgeving te voldoen. De wet sluit de invoer door een particulier uitdrukkelijk uit (artikel 2, lid 4, letter b LMG): bij een bestelling als particulier in het buitenland is men zelf importeur en draagt men de volledige verantwoordelijkheid. Als het product schadelijk is voor de gezondheid of als een apparaat dat niet aan de normen voldoet brand veroorzaakt, ben je zelf aansprakelijk.
Daarnaast is er nog de prijs zelf. Volgens analyses verkoopt Temu veel producten onder de kostprijs en verliest het per bestelling geld, afhankelijk van de schatting variërend van een paar tot ongeveer 30 dollar. Het hoogste, meest geciteerde cijfer komt uit een analyse van de toeleveringsketen door het magazine Wired uit 2023 en heeft betrekking op de kruissubsidiëring van de verzendkosten op de Amerikaanse markt; Temu ontkent zulke schattingen. Hoe groot het verlies precies is, doet er voor ons punt niet toe. Het belangrijkste is dat deze markt sterk verstoord is. Als daarentegen een Zwitserse leverancier in China inkopen doet, zoals wij bij Galaxus ook doen, en alles correct afhandelt – de goederen netjes importeert, alle wetten naleeft, in Zwitserland opslaat en aan de klanten bezorgt – dan wordt een goedkoop product al snel een veelvoud duurder. Hetzelfde geldt in mindere mate als je een product in Duitsland koopt in plaats van in Zwitserland. Daar is het meestal ook iets goedkoper, maar niet vanwege een kruissubsidiërende markt, maar omdat de kosten ter plaatse lager zijn. In Zwitserland liggen bijvoorbeeld de lonen en daarmee de personeelskosten voor inkoop, opslag en klantenservice hoger, en ook de huurprijzen voor magazijnen en werkplekken zijn duurder. Beide worden uiteindelijk doorberekend in de verkoopprijs.
Waarom we Temu kritisch bekijken, en waarom dat geen tegenstrijdigheid is
«Saldo» doet het voorkomen alsof het hypocriet is om kritiek te hebben op Temu en tegelijkertijd Temu-spullen te hebben verkocht. Het ene heeft echter niets met het andere te maken. Onze kritiek is inhoudelijk onderbouwd en goed gedocumenteerd, ook in onze eigen artikelen:
- Onafhankelijke tests, zoals die van de Duitse Stiftung Warentest, laten regelmatig zien dat een groot deel van de spullen van Temu en soortgelijke platforms schadelijke stoffen bevat of veiligheidsnormen overtreedt, en dat een CE-keurmerk op zich nog geen garantie is voor veiligheid (veel gif voor weinig geld).
- Daarnaast zijn er manipulatieve aankoopstimulansen, twijfelachtige gegevenspraktijken en een hoge ecologische prijs (Winkelen bij Temu? Dat kan, maar er zijn nadelen).
Dat één enkele leverancier Temu-spullen bij ons heeft binnengesmokkeld, verandert niets aan dit standpunt. Integendeel: juist zulke ongecontroleerde spullen willen we niet in ons assortiment. Deze zaak bevestigt onze kritiek, ze weerlegt die niet.
Waar een eerste-importeur aan moet voldoen
Dit geval laat zien waar het om draait. Wie voor het eerst goederen uit het buitenland in Zwitserland op de markt brengt, geldt als importeur en neemt daarmee de volledige verantwoordelijkheid op zich dat deze aan de lokale regels voldoen. Wat dat concreet betekent, hangt af van het product.
Voor de meeste consumptiegoederen geldt de Wet op de productveiligheid met de bijbehorende verordening. Voor levensmiddelen en voorwerpen die in contact komen met levensmiddelen, zoals de aardappelsnijder in dit geval, geldt in plaats daarvan de Voedselwet met de verordening inzake gebruiksvoorwerpen. De Zwitserse eisen zijn daarbij grotendeels afgestemd op die van de EU. Via de federale wet op de technische handelsbelemmeringen geldt bovendien het Cassis-de-Dijon-principe: Wat legaal in de EU wordt verkocht, mag in principe ook in Zwitserland worden verkocht. Voor levensmiddelen geldt deze versoepeling echter uitdrukkelijk niet.
Bewijzen en documentatie
Een importeur moet vóór de verkoop kunnen garanderen en aantonen dat een product aan de voorschriften voldoet.
- Voor veel productgroepen, zoals elektrische apparaten, speelgoed of machines, moet de fabrikant een conformiteitsverklaring opstellen en het product voorzien van de CE-markering. De importeur moet deze verklaring opvragen en bij de hand houden. Alleen een CE-logo is niet genoeg. Wie zorgvuldig te werk gaat, laat zich de onderliggende testrapporten van erkende laboratoria zien. Alleen bij producten met een bijzonder hoog risico is bovendien een certificaat van een onafhankelijke keuringsinstantie nodig.
- Voor voorwerpen die in contact komen met levensmiddelen eist de verordening inzake gebruiksvoorwerpen, afhankelijk van het materiaal, een eigen conformiteitsbewijs, bijvoorbeeld een schriftelijke conformiteitsverklaring voor kunststoffen.
- Bij een steekproef door de bevoegde autoriteiten moet de importeur de technische documentatie binnen korte tijd kunnen overleggen. Wie die niet kan laten zien, riskeert een verkoopverbod.
Etikettering, taal en traceerbaarheid
Zodra de goederen naar de handel of de eindklant gaan, moet er ook aan formele verplichtingen worden voldaan.
- De marktdeelnemer moet herkenbaar zijn. Naam en adres moeten op het product, de verpakking of de begeleidende documenten staan, zodat klanten en autoriteiten weten wie de goederen naar Zwitserland heeft gebracht. Voor levensmiddelen en gebruiksvoorwerpen eist de wet zelfs een verantwoordelijke persoon met een bedrijfsadres in Zwitserland.
- Gebruiksaanwijzingen moeten beschikbaar zijn in de officiële taal van de regio waar het product wordt verkocht; waarschuwingen en veiligheidsinstructies moeten in alle officiële talen staan of via duidelijke symbolen worden weergegeven. Een handleiding die alleen in het Engels of Chinees is, volstaat niet voor veiligheidsrelevante informatie.
- De importeur moet de traceerbaarheid garanderen. Hij moet dus documenteren welke goederen hij waar vandaan heeft betrokken en aan wie hij ze heeft geleverd, zodat een product in geval van nood kan worden teruggeroepen.
Niets hiervan is bijzonder. Het is de normale inspanning die serieuze handelaren in Zwitserland leveren. Precies die inspanning heeft de leverancier in dit geval niet geleverd.
De meerwaarde als je in Zwitserland winkelt
Een hogere prijs is geen doel op zich. Hij levert concrete voordelen op:
- Duidelijke aansprakelijkheid. Zowel de leverancier als de verkoper zijn aansprakelijk. Je staat er in geval van schade niet alleen voor.
- Naleving van de Zwitserse wetgeving. Vooral voor levensmiddelen en producten die in contact komen met levensmiddelen gelden hier hoge veiligheidsnormen.
- Snellere beschikbaarheid, omdat de goederen al in Zwitserland liggen.
- Garantie, retourneren en service volgens de Zwitserse wetgeving.
Kan dit weer gebeuren?
Eerlijk gezegd: ja. We hebben miljoenen producten in ons assortiment, en elke maand komen er honderdduizenden bij of verdwijnen er weer. We moeten erop kunnen vertrouwen dat fabrikanten en leveranciers zich aan de wet houden: Zwitserse leveranciers aan de Zwitserse wet, fabrikanten met een vestiging in de EU op zijn minst aan de Europese wetgeving. We blijven investeren in onze productselectie om gevallen zoals die met de Fischer²-producten in de toekomst eerder te herkennen.
Even wat achtergrond
Dat zo’n prijsverschil vragen oproept, is logisch. Die stellen we onszelf ook. Wat eerder opvalt, is wat er van het antwoord is geworden. Uit de fout van één leverancier, die we al eerder in de juiste context hadden geplaatst, is een oordeel over het hele bedrijf geworden. Dat is het kortere en klikwaardigere verhaal, maar niet het hele verhaal. Wat dat meer over ons zegt en wat het zegt over de manier waarop krantenkoppen tegenwoordig ontstaan, laten we aan jou over.
Tot slot
Ik hoop dat we met deze toelichting wat duidelijkheid hebben kunnen scheppen. Kwaliteit op alle niveaus is belangrijk voor ons, en we investeren echt veel in dit thema. Het is heel complex, en we kunnen altijd nog beter worden. Daar werken we precies aan.
Cool: interfaces bouwen tussen de echte wereld en de wereld van pure informatie. Oncool: Naar het winkelcentrum rijden om te winkelen. Mijn leven is "online" en het informatietijdperk is mijn thuis.
Interessante feiten uit de wereld van producten, een kijkje achter de schermen van fabrikanten en portretten van interessante mensen.
Alles tonen
