Waarom is retro-tech zo enorm populair?
Hoe langer digitale technologie bestaat, hoe meer oude technologie er is. Maar de onverminderd aanhoudende trend naar vinylplaten, pixelafbeeldingen en oude camera's zegt ook het een en ander over de huidige ontwikkeling.
De hang naar nostalgie is in de fotografie niets nieuws, maar de trend houdt onverminderd aan en wordt zelfs sterker. In het afgelopen decennium werd fotograferen met oude filmcamera's plotseling weer hip. Fujifilm bracht moderne camera's zoals de X100 op de markt, die eruitzagen als oude klassiekers – en die ook op een vergelijkbare manier konden worden bediend.
Hoe langer de trend aanhoudt, hoe vreemder de uitwassen ervan worden. Voor het eerst viel me dat in 2019 op bij de Fujifilm X-Pro3. Deze toont op de achterkant van de camera niet het live-beeld, maar welk type film er wordt gebruikt. We hebben het hier over een moderne digitale camera, de film is natuurlijk slechts een simulatie. Hoewel er een conventioneel scherm kan worden uitgeklapt, lijkt het gebruik ervan opzettelijk bemoeilijkt te zijn.
Innovatief zijn in de retro-sector – dat klinkt paradoxaal. Net als het idee om instantcamera's te redden voor het digitale tijdperk. Uiteindelijk is elke foto digitaal al een instantfoto. Met de mogelijkheid om digitale Super 8-video's in kunstmatig verslechterde kwaliteit op instantfotopapier af te drukken, bereikt Fujifilm in 2026 een voorlopig hoogtepunt van nostalgische absurditeit. Op de voet gevolgd door een digitale halfkleinbeeldcamera, die een hendel heeft voor het transport van de niet-bestaande film, maar geen RAW-formaat.
Inmiddels vieren zelfs oude compactcamera's een retro-revival. Toen ik in 2020 voor de grap enkele stokoude digicams testte, was er geen hond in die dingen geïnteresseerd. Ik kreeg ze bijna of zelfs helemaal cadeau. Vandaag de dag gaan ze voor driecijferige bedragen weg. Nog indrukwekkender: de PowerShot G7 X Mark III is ruim zeven jaar na de lancering nog steeds een verkoopsucces. In 2019 was de belangstelling nog beperkt.
Retro is ook in de audio- en gamingsector groot
Oude foto's hadden altijd al met nostalgie te maken, dus de ontwikkeling is niet verrassend. Maar het vindt ook plaats in andere tech-sectoren. Retro Gaming is een eigen productcategorie in de shop van Digitec Galaxus. De replica's van oude consoles, handhelds en pc's zijn echter slechts het topje van de ijsberg. Jaar na jaar verschijnen er talloze nieuwe games voor de stokoude C64, moderne games maken vaak gebruik van de pixelaesthetiek van de jaren 90, en er is zelfs een eigen genre genaamd Boomer Shooter.
In de audiosector vieren grammofoonplaten en muziekcassettes een revival. Sinds kort zijn zelfs de goedkope schuimrubberen koptelefoons van de jaren 80 weer in trek – een trend waar zelfs ik als bekennend retro-audiofan niet aan meedoe.
Perfecte beeldkwaliteit wordt saai
Wat zit er achter deze lawine van retro-producten? Hebben ze een gemeenschappelijke oorzaak of zijn het onafhankelijke ontwikkelingen?
In de fotografie lijken de redenen me duidelijk. De cameratechniek heeft jaren geleden al een plateau bereikt. Wie voornamelijk landschappen fotografeert, kan probleemloos een tien jaar oude camera gebruiken zonder iets te missen. Inmiddels zijn ook onderwerpherkenning en videofuncties over het algemeen op een goed niveau. De foto-gear-tester Gerald Undone heeft in 2026 zijn YouTube-kanaal stopgezet omdat de tests steeds saaier werden: vrijwel elke camera doet alles goed, zwakke punten zijn nauwelijks nog te ontdekken.
Daar komt bij dat we op elke hoek worden gebombardeerd met hyperperfecte beelden. Ze zijn niets bijzonders meer. De tekortkomingen van oude camera's, die zichtbaar zijn in de daarmee gemaakte foto's, worden daarentegen plotseling interessant. Vooral als ze echt zijn en niet digitaal nagebootst.
Tot slot is er een derde, zeer belangrijk punt: de smartphone. Compactcamera's lijken ook bij jongere mensen weer aan te slaan, vermoedelijk omdat ze niet constant aan hun smartphone gekluisterd willen zijn. Een aparte camera gebruiken betekent voor een moment offline zijn – zelfs als het een digitale camera is. Met een apparaat dat daar speciaal voor is gemaakt, neem je ook meer tijd voor je opnames. Je klikt niet zomaar, je fotografeert. Dat geldt in het bijzonder voor de analoge fotografie, waar het aantal foto's beperkt is en elke foto geld kost.
Vergelijkbare redenen voor retro in de muziek
Als ik deze redenen vergelijk met de retro-golf in de audiosector, zie ik duidelijke parallellen. Ook een cassette- of platenspeler maakt van muziek luisteren een bewuste offline-activiteit, los van de alomtegenwoordige smartphone. De geluidskwaliteit blijft afhankelijk van het apparaat en de geluidsdrager duidelijk onder het optimum, maar dat is niet zo belangrijk. Het gekraak van een grammofoonplaat of de ruis van een cassette stoort niet zoals vroeger, want perfecte kwaliteit ligt altijd binnen handbereik. Gezocht wordt de charme van het imperfecte. Net als bij een analoge of een oude digicam.
In de audiosector heeft de techniek al veel eerder een hoog niveau bereikt. De natuurkundige basisprincipes voor het bouwen van goede luidsprekers zijn al lang bekend. Dankzij vooruitgang in elektronica en materiaaltechnologie is de productie van onberispelijke apparaten niet eens meer duur. Een goed voorbeeld zijn DAC-processors. Ze kosten tegenwoordig bijna niets en leveren perfecte resultaten. Toch geloven velen nog steeds dat ze daarvoor een zeer duur extern apparaat moeten kopen. De audio-industrie leeft er al decennia van om ons problemen aan te praten die helemaal niet bestaan.
De kindertijd bepaalt hoe een computerspel moet zijn
Bij gaming ziet de zaak er op het eerste gezicht anders uit. Hier kun je nauwelijks beweren dat de ontwikkeling een plateau heeft bereikt of zelfs is stilgevallen. Maar graphics en geluid bevinden zich op een niveau waar velen tevreden mee zijn.
Natuurlijk kunnen de graphics altijd nog beter worden. Maar wil je dat überhaupt? Ik voor mijn deel vind het fijn als een computerspel eruitziet als een computerspel – en niet als een interactieve Hollywoodfilm. De manier waarop een game eruit zou moeten zien, werd in mijn jeugd gevormd.
Belangrijk is ook hier dat ik op elk moment naar moderne graphics zou kunnen terugkeren als ik dat wilde. Ik houd van games met pixelgraphics, maar ik zou het niet cool vinden als dit de enige optie was. Vroeger gold «pixelige graphics» als een denigrerend oordeel. Vandaag de dag is het een grafische stijl als elke andere. Game-ontwikkelaars kunnen deze combineren met moderne game-elementen of voor de rest ook op retro inzetten. Hetzelfde geldt ook voor het geluid.
Tot slot is er ook bij retro-gaming vaak minder afleiding. Draaien de games op retro-hardware, dan heb je meestal niet eens een internetverbinding. Daar komt het eenvoudige gamedesign en de directe instap bij kijken. Geen lange tutorials, geen ingewikkeld bonussysteem dat me elke keer applaus geeft als ik op een knop druk. Het principe: eenvoudig te beginnen, maar moeilijk te beheersen. De urenlange focus op iets extreem simpels heeft zijn eigen charme.
Het oude wordt belangrijker, het nieuwe onbelangrijker
Digitale techniek is al decennia onderdeel van de massacultuur. Zelfs oudere mensen zijn er deels al mee opgegroeid. Deze omstandigheid benut de retro-golf. In die zin is het een heel natuurlijk proces. Maar het is niet alleen dat. De aanhoudende en zelfs versterkende retro-trend wijst er ook op dat de technische ontwikkeling in veel sectoren saai is geworden. Het bestaande is goed genoeg, het nieuwe slechts marginaal beter. De tijden waarin mensen uit hun dak gingen vanwege nieuwe apparaten, lopen langzaam ten einde.
Mijn belangstelling voor computers en schrijven leidde me relatief vroeg (2000) naar de technische journalistiek. Ik ben geïnteresseerd in hoe je technologie kunt gebruiken zonder gebruikt te worden. In mijn vrije tijd maak ik graag muziek waarbij ik mijn gemiddelde talent compenseer met een enorme passie.
Interessante feiten uit de wereld van producten, een kijkje achter de schermen van fabrikanten en portretten van interessante mensen.
Alles tonen
