«Avatar: The Last Airbender» seizoen 2 heeft veel scènes geschrapt – en is toch nog steeds de moeite waard
Nee, ‘Avatar: The Last Airbender’ is niet perfect. Het tweede seizoen raast soms te snel door het verhaal heen en snijdt sommige favoriete momenten pijnlijk in. Maar het doet ook verbazingwekkend veel goed.
Maak je geen zorgen: de volgende recensie bevat geen spoilers. Ik vertel je niet meer dan wat er al bekend is en in de trailers te zien is. «Avatar: The Last Airbender» Seizoen 2 is vanaf 25 juni te zien op Netflix.
Ik ken deze wereld al sinds ik een tiener was. Water, aarde, vuur, lucht – lang geleden leefden alle vier de naties in harmonie samen. Maar toen verklaarde de Vuurnatie de oorlog, en veranderde alles. Alleen de Avatar, meester van de vier elementen, had ze kunnen tegenhouden. Maar toen de wereld hem het hardst nodig had, verdween hij.
Ik zou de openingsscène van de animatieserie in mijn slaap kunnen opzeggen. En dat voelt, eerlijk gezegd, als een vloek als je naar de live-action-bewerking van Netflix kijkt.
De vloek van de fan
Toen ik begin dit jaar mijn recensie schreef over Netflix’ «One Piece», kon ik een zeldzaam voordeel aanvoeren: Ik kende weliswaar manga en anime, maar had het nooit gelezen of bekeken en had dus geen verwachtingen. Ik kon gewoon kijken. Genieten. Me laten meeslepen door een wereld, zonder steeds op te merken wat er was verplaatst, geschrapt of samengevoegd.
Bij «Avatar» gaat dat niet. Ik ben al vanaf het begin fan, heb voor de release van het eerste Netflix-seizoen de complete tekenfilmserie nog eens helemaal bekeken en daarbij gemerkt dat die nog beter is dan ik me had herinnerd. Grappiger. Emotioneler. Zelfs diepgaander. Dat is de maatstaf waarmee ik sindsdien elke aflevering van de live-actieserie bekijk. Helaas ...
«Ah, dat hebben ze verplaatst. Dat geschrapt. En die drie verhaallijnen hebben ze samengevoegd tot één. Interessant. Niet ideaal. Maar interessant», hield ik het voortdurend bij in mijn hoofd.
Bron: Netflix
Dat is niet de schuld van de serie. Het is mijn vloek als fan van het origineel, die het nooit helemaal los kan laten en zichzelf in de weg staat, terwijl hij toch gewoon wil genieten. Als het me toch een keer lukte om die innerlijke Gralsbewaker uit te schakelen – al was het maar voor een paar minuten –, was het onderdompelen in deze wereld nog steeds prachtig.
«Er is geen oorlog in Ba Sing Se»
«Aarde is het element van het fundament», zegt oom Iroh ooit, «en de mensen van het Aardrijk zijn net zo divers en sterk als ze volhardend en standvastig zijn.» Het tweede seizoen heeft dat goed begrepen. Het karikaturiseert zijn wereld niet, maar creëert er een die aanvoelt alsof hij echt bestaat – alsof hij niet uit een tekenfilm is gekropen, maar er altijd al is geweest.
Bij Netflix’ «One Piece»-bewerking was dat nog anders. Daar had ik vaker het gevoel dat ik voor opzettelijk kunstmatig ogende, bijna liefdevol goedkope decors en kostuums stond, om het cartooneske karakter van het origineel te benadrukken. Met «Avatar» slaat Netflix de tegenovergestelde weg in. Nergens wordt dat duidelijker dan in Ba Sing Se, de hoofdstad van het Aardrijk.
Bron: Netflix
Netflix heeft er zelfs een gigantische set voor gebouwd, zwaar, begaanbaar en met echt gewicht. Terecht, want Ba Sing Se is in het Aardrijk de grootste, best versterkte metropool, meerdere keren ommuurd en bijna onneembaar. De inwoners hebben nauwelijks een idee van de decennialange oorlog die zich buiten de poorten afspeelt. Ze zijn ertoe gebracht om niet te kijken. Niet te vragen. Gewoon doorgaan met leven alsof er niets aan de hand is.
Deze collectieve zelfbedrog is de echte kern van Ba Sing Se, waar niets is wat het lijkt – juist daarom is de beslissing om de stad zo nuchter en echt te bouwen zo slim. Een fantasiedecor zou de leugen bagatelliseren. Een plek met echt gewicht maakt het daarentegen juist echt verontrustend. En juist daar moeten Avatar Aang (Gordon Cormier), Katara (Kiawentiio) en Sokka (Ian Ousley) hun krachten bundelen om de moeilijk bereikbare Aardkoning te overtuigen van een alliantie tegen de gevreesde Vuurheer Ozai (Daniel Dae Kim).
Dan – bijna onmerkbaar – begint juist die sfeer van geforceerde normaliteit de personages een spiegel voor te houden.
Te veel stof, te weinig tijd
Dat is trouwens geen beslissing die alleen bij Netflix geldt – ook al schrapt, stroomlijnt en probeert de bewerking ook hier weer de vele verhaallijnen van het origineel in slechts zeven afleveringen van 60 minuten te proppen. Zo worden personages, gebeurtenissen en hele locaties samengevoegd of zelfs helemaal geschrapt. Ik zeg maar: adieu, boormachine voor de muren!
Dat maakt het kijken voor mij niet bepaald makkelijk. Vooral in het begin raast de serie als een gek door een flink aantal geliefde animatie-afleveringen: Bumi’s schijnbare weerloosheid in Omashu wordt flink ingekort, het moeras en de visioenen daar worden zelfs helemaal geschrapt. De blinde bandiet Toph, de bibliotheek in de woestijn en de Serpent’s Pass worden door Netflix zelfs teruggebracht tot amper twee afleveringen, voordat «Team Avatar» al voor de muren van Ba Sing Se staat.
Bron: Netflix
Maar zodra de serie daar is, verandert het tempo. Al in de animatieserie is ' «' (Boek Aarde)» het seizoen waarin het tempo wordt teruggeschroefd ten gunste van diepgang en karakterontwikkeling – en Ba Sing Se is daarvoor de perfecte locatie.
Want de stad is verdeeld in drie ringen: in de bovenste ring woont de bovenklasse, in de middelste ring de handelaars en ambachtslieden en in de onderste ring degenen die tussen wal en schip vallen. Vluchtelingen. Armen. Vergeten zielen. Een stad waar ongelijkheid onzichtbaar wordt gemaakt, net als de oorlog. In zo’n omgeving kunnen Aang en zijn vrienden niet vluchten, niet openlijk vechten en zich ook niet verliezen in het volgende avontuur. Ze moeten blijven. En wie blijft, moet op een gegeven moment ook zichzelf onder ogen zien.
Daar maakt de serie slim gebruik van – en bij geen enkel personage wordt dat duidelijker dan bij Katara.
Riviergodinnen en blinde bandietinnen
Hier gebeurt iets interessants: de bewerking verplaatst een verhaallijn uit het derde seizoen van de animatieserie naar het tweede. Katara hoort over de legende van de «Painted Lady», een beschermgodin van het water, en kruipt in Ba Sing Se zelf in die rol. Vermomd, natuurlijk, en ’s nachts, om degenen in de onderwereld te helpen die al lang door de stad zijn opgegeven.
Ik vind dit een van de mooiste keuzes van het hele seizoen, omdat het Katara in Ba Sing Se een eigen, actieve verhaallijn geeft in plaats van haar, zoals in de tekenfilm, alleen maar te gebruiken als de moederlijke, emotionele steunpilaar van de groep.
Bron: Netflix
Hetzelfde geldt voor Toph, de blinde aardbeheerser en Aangs nieuwe leermeester. Al in de tekenfilm is ze als een mix van Yoda en Han Solo een favoriet bij de fans.
Net als Yoda wordt ze in eerste instantie door iedereen onderschat. Maar wat niemand weet: het ogenschijnlijk kleine, tengere, blinde meisje sluipt ’s nachts stiekem weg om in Fight Club-achtige ondergrondse gevechten als «de blinde bandiet» de sterkste tegenstanders als kleine steentjes weg te slingeren. Han Solo zit dan in haar persoonlijkheid: brutaal, ongeduldig, niet geremd door enige levenswijsheid en totaal niet voorbereid op wat het betekent om echte vrienden te hebben.
Voor deze rol heeft de serie trouwens met Miya Cech een echte ontdekking gedaan. Ze lijkt niet alleen verbluffend veel op het animatiepersonage, inclusief lichaamsbouw en die licht geïrriteerde gezichtsuitdrukking. Ze klinkt zelfs verbazingwekkend veel als Tophs Engelse originele stem uit de tekenfilm.
Maar hoeveel van mijn genegenheid voor dit personage nu eigenlijk aan de bewerking te danken is en hoeveel aan het origineel, dat ik zo goed ken, dat kan ik eerlijk gezegd niet helemaal uit elkaar houden. Want de eerste helft van Tophs seizoen uit de animatieserie – al die afleveringen waarin je laag voor laag begrijpt waarom ze is zoals ze is, waarom ze tegen de haren in strijkt en dat ze toch een zachte kern heeft – is hier samengevat in anderhalve aflevering.
Bron: Netflix
De serie probeert deze leemte wel op te vullen door stukjes van geschrapte verhaallijnen naar Ba Sing Se te verplaatsen. Of dat werkt voor mensen die de originele serie niet kennen, weet ik nog niet zeker. Ik kan me voorstellen dat Toph zonder die animatieachtergrond in het begin gewoon te vermoeiend overkomt. Als je dit leest en de animatieserie niet kende, laat het me dan gerust weten in de reacties.
Vaders, zonen en oude wonden
De grootste positieve verrassing van het seizoen is voor mij echter Long Feng, gespeeld door Chin Han. In het origineel blijft dit personage grotendeels tweedimensionaal. Hier wordt hij geïntroduceerd als minister van Cultuur, hartelijk, uitnodigend en met een uitstraling die bijna vaderlijk aandoet – iemand die je het gevoel geeft dat je echt gehoord en begrepen wordt. Dat is precies wat hem zo fascinerend maakt: die mix van charisma en alwetendheid, zonder dat de serie te vroeg verklapt waar dit personage eigenlijk naartoe gaat. Chin Han draagt die ambivalentie met een gemak dat ik niet had verwacht.
Zuko daarentegen blijft – net als in het origineel – het spannendste personage van de hele serie, en Dallas Liu levert hier zijn beste prestatie tot nu toe. Zijn innerlijke strijd is de echte drijfveer: een mens die eigenlijk heel medelevend en empathisch is, maar die constant probeert juist die eigenschappen te onderdrukken om de trotse, meedogenloze veroveraar te worden die zijn vader graag zou zien. Deze innerlijke verscheurdheid is de drijfveer achter al zijn scènes.
Bron: Netflix
Zijn oom Iroh keert ondertussen terug naar de plek van zijn grootste persoonlijke nederlaag, al «e nederlaag» is daar eigenlijk niet het juiste woord voor. Wie Iroh alleen kent als een hartelijke, theeverslaafde filosoof, vergeet al snel wie hij ooit was: een gevreesde generaal van de Vuurnatie, die voor dezelfde muren stond die nu achter hem liggen. Zijn belegering van Ba Sing Se mislukte destijds, en het kostte het leven van zijn enige zoon. Dit verlies heeft Iroh gemaakt tot wie hij nu is. En nu moet hij door een stad lopen die hem er bij elke stap aan herinnert.
Ba Sing Se is voor hem geen toneel. Het is een grafsteen.
De serie speelt hier veel meer op in dan de tekenfilm. Ze confronteert de ogenschijnlijk altijd goedhartige oude man met zijn gruweldaden uit oorlogstijd, haalt oude wonden weer open en geeft Paul Sun-Hyung Lee daarmee de ruimte die hij verdient. Dat daarbij de waarschijnlijk meest ontroerende scène van de hele animatieserie niet het slachtoffer is geworden van de montage – geniaal. Alleen al hierdoor verdient de bewerking een vrijbrief voor sommige andere zwakke punten.
Conclusie
Water, aarde, vuur, lucht – en vier sterren
Het beheersen van de elementen is ook dit seizoen weer een lust voor het oog – nee, meer dan dat. Het is gegroeid. Het hogere budget is in elke scène te merken: water dat zich als een levend wezen buigt en opricht. Aarde die uit de grond barst, alsof ze daar al altijd op heeft gewacht. Vuur dat niet zomaar brandt, maar verslindt. Wie zich nog M. Night Shyamalan’s beruchte vliegende tuinsteen uit 2010 herinnert, weet hoe ver deze franchise sindsdien is gekomen.
En toch blijft de vloek. Ik zal deze serie nooit kunnen kijken zoals ik zou willen – zonder die constante vergelijking in mijn hoofd, zonder het besef van wat het origineel beter, diepgaander en grappiger maakte. Dat is niet de schuld van Netflix. Het is de last van een fan die het origineel te goed kent en er te veel van houdt.
Wat ik toch met overtuiging kan zeggen: wie de animatieserie niet kent, krijgt hier geweldig, liefdevol fantasy-vakmanschap te zien, dat zichtbaar met passie is gemaakt. En wie ‘m wel kent… Tja. Die vloek is nu eenmaal niet weg te krijgen.
Ik schrijf over technologie alsof het cinema is – en over films alsof ze echt zijn. Tussen bits en blockbusters zoek ik naar de verhalen die gevoelens oproepen, niet alleen klikken. En ja – soms luister ik naar filmmuziek harder dan goed voor me is.
Welke films, series, boeken, spellen of bordspellen zijn echt goed? Aanbevelingen uit eigen ervaring.
Alles tonen
