Cichoreikoffie: waarom bestaat het nog?

David Lee

12/2/2026

Vertaling: machinaal vertaald

Foto's: David Lee

Cichorei was een vervanger voor koffie, die ooit duur en schaars was. Maar in plaats van te verdwijnen na de Tweede Wereldoorlog, bleef de drank bestaan. Waarom? Een zelfexperiment.

De oude mensen zijn ook niet meer wat ze geweest zijn. Tegenwoordig joggen ze voor je uit in glinsterende roze trainingspakken en vertellen ze je ongevraagd dat ze later nog steeds naar een rockconcert gaan en hoe geweldig het leven is op hun 70e. In mijn jeugd was het anders. Oude mensen gaven kamerplanten water, keken uit het raam en dronken witlofkoffie.

Wat is cichoreikoffie?

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden in Zwitserland veel levensmiddelen gerantsoeneerd. Dit gold ook voor koffie. Iedereen mocht maar een bepaalde hoeveelheid koffie per maand drinken. Maar zelfs daarvoor was koffie al duur en vooral de armere bevolking zocht naar vervangers. De populairste vervanger was cichoreiwortel. In de regel dronken mensen een mengsel: echte koffie werd aangelengd met cichoreikoffie.

Cichorei klinkt niet toevallig hetzelfde als witlof. Het is dezelfde plantensoort. De salade is een gekweekte variant van witlof.

Zo ver, zo duidelijk. Wat ik nooit begrepen heb: Waarom mensen na 1945 niet zijn overgestapt op het drinken van pure koffie. Oké, velen deden dat, maar lang niet allemaal.

Er is iets met de verpakking

Niet alles was vroeger beter, maar het ontwerp van voedselverpakkingen zeker wel. Daarom zien verpakkingen waarvan het ontwerp nooit is veranderd er gewoon beter uit. Dit geldt voor Migros' zeehond vanille-ijs, Nivea handcrème en witlof koffiepakken. Franck Aroma, die ik hier uitprobeer, is een koffiepoedervervanger, terwijl Incarom een direct oplosbare instantdrank is die voor de helft uit koffie en voor de helft uit witlof bestaat.

Eerste bereiding: helemaal niet slecht

Geurtest: Neus zegt nee. Het ruikt muf en heeft helemaal niets met de geur van koffie te maken

Volgens de verpakking is het traditionele gebruik als volgt: een derde witlof en twee derde koffie. Ik maal vers koffiepoeder, vul er tweederde van mijn Bialetti mee en de rest met het gepoederde anachronisme. Het resultaat is drinkbaar. Maar niet zo lekker als een normale koffie. Gelukkig merk ik de muffe geur nauwelijks.

Tweede voorbereiding: smerig!

Gemoedigd door deze ervaring geef ik het mezelf nu keihard. Dat betekent: honderd procent cichoreikoffie, nul procent bonenkoffie. Bonus: Ik kies voor dezelfde bereidingswijze die een actieve dienstplichtige waarschijnlijk prefereert: met een koffiefilter. Met de espressopot lukt dat niet altijd. Bij mijn tweede poging ejaculeert een deel van het cichoreipoeder in het bovenste compartiment samen met de bereide koffie en dat maakt een behoorlijke puinhoop.

De pure cichoreikoffie mist natuurlijk cafeïne. Maar dat is nog het minste probleem.

Ik ruik nu ook de geur van cichorei.

Ik ruik nu ook de vieze geur in de afgewerkte drank. Ik zet zelfs op een koude februaridag het raam open omdat ik er de kriebels van krijg. De kleur lijkt tenminste op echte koffie. Hij blijft zelfs iets donkerder als er melk aan wordt toegevoegd.

Ik merkte niet veel van de cichoreismaak in de eenderde melange. Nu wel. Helaas.

Het wortelbrouwsel is bitter, maar op een andere manier dan koffie. Het is een bitterheid die lang in de mond blijft hangen. Natuurlijk is dit een kwestie van smaak, en sommige mensen zullen er dol op zijn. Er zijn ook mensen die liever Feldschlösschen dan echt bier drinken.

Ik ben geen koffiesnob. Op de recruitschool was er op zaterdagochtend om half zes een drankje waarvan niemand echt kon zeggen of het latte of warme chocolademelk moest zijn. Ik dronk het zonder blikken of blozen. Op de universiteit waren er koffiezetapparaten die een verdacht mengsel van instant poeder, poedermelk en suiker uitspuwden. Het spul was van de onderste plank, maar ik goot het litersgewijs door mijn keel. Tot op de dag van vandaag drink ik bijna elke soort koffie - met uitzondering van koffie uit verkalkte, niet onderhouden volautomatische machines.

Maar dit lukt me niet. Ik drink ongeveer tweederde van het kopje en giet de rest in de gootsteen. Een half uur later poets ik halverwege de middag mijn tanden omdat ik niet meer tegen de nasmaak kan.

Compromis: moitié-moitié

In alle eerlijkheid moet ik zeggen dat de fabrikant cichoreikoffie alleen niet aanbeveelt. Dus probeer ik een derde variant: half koffie, half witlof. Hetzelfde mengsel als in de Incarom. Weer met een filter. Tijdens het zetten sluit ik de keukendeur. Ik wil die geur niet in de hele flat hebben.

En weer is er een verrassing. In tegenstelling tot de eerste keer proef ik duidelijk de cichorei - maar het stoort me veel minder dan bij de pure versie. Het is even wennen, maar ik snap dat je het lekker vindt als je ermee bent opgegroeid.

De fabrikant beweert dat de cichorei «het beste uit de koffiebonen haalt». Naar mijn mening is dit niet waar. De koffiebonen neutraliseren eerder de geur en, tot op zekere hoogte, de smaak van de witlof. Dit geeft het geheel een bitterzoete smaak. Wat onder bepaalde omstandigheden goed kan zijn. Een tekstschrijver, die vast te veel echte koffie heeft gedronken, slaat een goed figuur met de volgende uitspraak:

Zelden heb ik zo gelachen

Een mysterie van de mensheid

Ik sta er versteld van hoe groot het verschil is, afhankelijk van de melange. Als aanvulling op echte koffie is witlofkoffie zeker lekker. Je kunt er echter nauwelijks geld mee besparen. De goedkoopste koffie kost minder dan de witlofvervanger. En Incarom is zelfs verkrijgbaar als Nespresso capsules, wat aanzienlijk duurder is.

Waarom zou je het dan vandaag de dag nog drinken? Omdat je de specifieke smaak lekker vindt, hoe moeilijk ik me dat ook kan voorstellen. Of misschien om gezondheidsredenen. Minder cafeïne, mogelijk een betere darmtolerantie. Witlof kan ook in dit land worden verbouwd - een ecologisch voordeel. Maar uiteindelijk moet je van de smaak houden.

Mijn zeer subjectieve conclusie: vijf sterren voor de verpakking, twee voor de smaak en min twee voor de geur. Hoewel de negatieve aspecten voor een verrassend groot deel verdwijnen als ik er echte koffie aan toevoeg. Het was leuk om uit te proberen - maar dat zal ik in de toekomst niet meer doen. Mijn zeer subjectieve conclusie: vijf sterren voor de verpakking en twee voor de geur.

David Lee

Senior Editor

David.Lee@digitecgalaxus.ch

Mijn belangstelling voor computers en schrijven leidde me relatief vroeg (2000) naar de technische journalistiek. Ik ben geïnteresseerd in hoe je technologie kunt gebruiken zonder gebruikt te worden. In mijn vrije tijd maak ik graag muziek waarbij ik mijn gemiddelde talent compenseer met een enorme passie. meer

---

Achtergrond

Interessante feiten uit de wereld van producten, een kijkje achter de schermen van fabrikanten en portretten van interessante mensen.

Alles tonen

Deze artikelen kunnen je ook interesseren