'':
Een nieuw team, oude vrienden en hetzelfde onwankelbare geloof in het goede in de mens: 'Ted Lasso' vindt zichzelf niet opnieuw uit bij de start van het vierde seizoen. Gelukkig maar.
Let op: Deze recensie van het vierde seizoen van «Ted Lasso» bespreekt details uit de eerste twee afleveringen en gebeurtenissen uit de voorgaande drie seizoenen. «Ted Lasso» is sinds 5 augustus wekelijks te zien op Apple TV+.
Het verhaal over hoe «Ted Lasso» is ontstaan, klinkt zelf al als een van de afleveringen. Jason Sudeikis speelde het personage voor het eerst in 2013 in een reclamespot voor NBC Sports, als grap over hoe weinig een Amerikaanse American football-coach weet van Engels voetbal. Een marketing-sketch. Meer niet.
Zeven jaar later werd deze sketch een serie die in augustus 2020 op Apple TV+ van start ging – midden in een pandemie, toen iedereen tegen elkaar schreeuwde of maskers en vaccinaties nu wel of niet nuttig waren, of dat je nalatig handelde als je ze weigerde. Bijna geen enkele andere gebeurtenis uit de recente geschiedenis heeft de wereld zo verdeeld, en die verdeeldheid dragen we tot op de dag van vandaag met ons mee.
En toen kwam die man met de snor en de koektrommel, die elke kamer binnenkwam alsof hij de gelukkigste mens ter wereld was, simpelweg omdat hij er mocht zijn. De timing was toeval. Het effect was dat niet.
«Be curious, not judgmental»
Er is een scène die voor mij tot op de dag van vandaag de hele serie samenvat. In het eerste seizoen speelt Ted een potje darts tegen Rupert, de ex-man van zijn baas Rebecca. Rupert is arrogant, neerbuigend en ervan overtuigd dat hij deze naïeve Amerikaan makkelijk in de pan zal hakken. En Ted laat hem precies dat geloven. Totdat hij, vlak voor de laatste ronde, een citaat van Walt Whitman aanhaalt dat hij als tiener aan de muur van een bar zag hangen: «Wees nieuwsgierig, niet oordelend.»
Daarna raakt hij, worp na worp, precies in de roos.
Wat deze scène zo slim maakt, is niet de plotwending. Het is de observatie erachter: Rupert had Ted vanaf de eerste seconde onderschat omdat hij hem alleen maar beoordeelde, maar zich nooit echt in hem had verdiept. Precies daarop rust de hele serie. Wie oordeelt voordat hij vraagt, mist bijna altijd het belangrijkste aan een mens.
Dat is de eigenlijke superkracht van Ted, het personage: hij wint niet omdat hij de beste coach is – tactisch is hij in het begin een ramp, dat geeft de serie zelf ook openlijk toe. Hij wint omdat hij de enige persoon in de kamer is die echt nog luistert wanneer anderen allang klaar zijn met hun oordeel.
Bron: Apple TV
Dezelfde les, maar dan met andere middelen, geeft de norse Roy Kent door in het tweede seizoen. Wanneer de jonge Isaac zichzelf verliest in zijn eigen hoofd, neemt Roy hem mee naar zijn oude speelveld, waar de buurtkinderen 's avonds voetballen. Geen coaching, geen tactiekbord – alleen een volwassene die een jongen weer laat voelen wat plezier is. Voetbal, herinnert Roy hem eraan, is in de kern een kinderspel. Zodra je dat vergeet, houd je op goed te zijn. En toch klinkt er onder die vreugde altijd iets anders door: de angst om te falen, de wens om gezien te worden en de behoefte om erbij te horen.
«Football is life», zegt de energieke Dani Rojas treffend.
Precies daarom werkt «Ted Lasso» ook voor mensen die geen hoekschop van een strafschop kunnen onderscheiden. De eigenlijke handeling vindt nooit plaats op het veld. Ze vindt plaats in de kleedkamer, aan de keukentafel, in het kantoor van Dr. Sharon, de teampsycholoog, wanneer Ted voor het eerst toegeeft dat er achter zijn eeuwige glimlach een diepgeworteld trauma schuilt.
Dat is misschien wel de dapperste beslissing van de serie: ze laat haar eigen held instorten. Ted, de aardigste man ter wereld, die iedereen predikt om open en kwetsbaar te zijn, kan dat zelf het minst. Zijn scheiding, zijn vader die uit het leven stapte en door wiens dood Ted zijn hele leven een razende woede in zich droeg, en zijn angst om precies dat patroon door te geven aan zijn zoon – dat alles breekt op een gegeven moment door de façade van koekjes bakken en grappen maken heen.
«Ted Lasso» geneest dus niet door te doen alsof er geen pijn bestaat. De serie geneest omdat ze laat zien dat je pijn met vriendelijkheid kunt tegemoet treden, zonder het te bagatelliseren. Dat is precies wat mensen bedoelen als ze zeggen dat deze serie aanvoelt als therapie: je ziet plotseling hoe het is als iemand je zonder vooroordelen tegemoet treedt, met respect luistert, zelfs als hij een heel andere mening heeft – en probeert de zaak vanuit een ander perspectief te bekijken in plaats van het direct te beoordelen. Iets wat de meesten van ons in het echte leven nauwelijks nog meemaken, laat staan zelf praktiseren.
Terug in Kansas, terug in Londen
Precies met die Ted haalt seizoen 4 ons weer op – alleen dan op een compleet nieuwe plek. Drie jaar zijn verstreken sinds Ted Engeland verliet. Hij werkt inmiddels als assistent-manager in een supermarkt in Kansas City, het coachbestaan al lang aan de wilgen gehangen. Dan staan op een dag Rebecca, Keeley en Higgins voor zijn deur. Ze willen hem terug naar Richmond halen – dit keer niet voor de heren, maar als coach van het nieuw opgerichte vrouwenteam.
Ted aarzelt. Zijn zoon Henry en de toenadering tot zijn gescheiden vrouw Michelle waren de reden waarom hij überhaupt is teruggekeerd, en precies die reden wil hij niet weer op het spel zetten. Het is uitgerekend zijn moeder die hem er dan zachtjes aan herinnert dat alleen een vervulde vader uiteindelijk ook de betere vader is. Ted neemt dit keer dus een ander besluit dan de vorige keer: hij laat zijn familie niet achter zoals toen hij voor zijn problemen wegvluchtte. Michelle en Henry verhuizen dit keer met hem mee naar Londen.
Zo begint een nieuw hoofdstuk: AFC Richmond, tweede divisie, geen noemenswaardig budget en niet eens een eigen kleedkamer. Een team dat nog moet samensmelten. Roy Kent traint inmiddels de heren, Coach Beard blijft voorlopig aan zijn zijde en moet eerst verwerken dat Ted überhaupt weer terug is. Vertrouwde gezichten dus, maar niet meer allemaal op dezelfde plek – een slimme soft reboot die voldoende ankerpunten biedt voor terugkerende kijkers, zonder simpelweg het oude succes te kopiëren.
Curiouser and Curiouser
De grootste verandering draagt echter een naam: Alice Chilton, gespeeld door Tanya Reynolds, de voormalige assistent-coach van het vrouwenteam. Zij had de post van hoofdcoach verdiend en wist dat ook. In plaats daarvan wordt Ted voor haar neus gezet, zonder dat zij überhaupt voor de baan in overweging was genomen. Haar eerste instinct is om ontslag te nemen.
Bron: Apple TV
Veelzeggend is dat de tweede aflevering de titel «Curiouser and Curiouser» draagt – een toespeling op «Alice in Wonderland», die tegelijkertijd precies het principe van de hele serie samenvat. Want juist in dit conflict blijkt hoe slim «Ted Lasso» zijn eigen thema's voortzet: Alice confronteert Rebecca met de ongemakkelijke vraag of ze überhaupt ooit een vrouw voor de toppositie in overweging had genomen. Rebecca moet toegeven: nee. En dat terwijl ze zelf haar vermogen heeft geïnvesteerd om dit vrouwenteam überhaupt mogelijk te maken.
Is Rebecca nu een feministe – of houdt ze zichzelf voor de gek als ze gelooft dat ze het vrouwenteam uit overtuiging heeft opgericht, in plaats van alleen om feminisme op haar vaandel te kunnen schrijven?
Dat is de kracht van deze aflevering. Ze houdt niet alleen Rebecca een spiegel voor, maar ook ons als kijkers, die evenmin een seconde hebben getwijfeld dat Ted natuurlijk de baan krijgt. Waarom eigenlijk een man aan het hoofd van een vrouwenteam? Met welke kwalificaties, behalve vriendelijkheid en koekjes? «Ted Lasso» stelt deze vraag zonder met het vingertje te wijzen. Niemand krijgt hier voorgeschreven wat de juiste positie is. Rebecca reflecteert, ik reflecteer met haar mee – en aan het einde blijft niet een moreel oordeel staan, maar een vraag waar je zelf over na moet blijven denken.
Precies zo heeft deze serie polariserende thema's altijd behandeld: nieuwsgierig, niet oordelend.
Een aanloop die de tijd neemt
Helemaal zonder wrijving komt het nieuwe seizoen niet op gang. De eerste minuten wijden zich uitgebreid aan Teds leven in Kansas, zijn tevredenheid aan de ene kant en zijn onvervuldheid aan de andere kant, voordat het eigenlijke avontuur überhaupt begint. Het tempo is gedempter, bijna terughoudend, vergeleken met de vaart waarmee eerdere seizoenen van start gingen.
En ik betrap mezelf er in die eerste minuten op dat ik me verzet. Is dit nu niet een beetje te klef? Een beetje te overdressed in zijn eigen optimisme? Het eigen cynisme meldt zich betrouwbaar zodra de oude bekenden weer op het scherm verschijnen.
Bron: Apple TV
Maar dan raakt «Ted Lasso» in zijn beste momenten toch weer direct het emotiecentrum, graaft zich door precies dat cynisme heen en schuift het opzij. De grappen werken nog steeds. De warmte voelt niet opgelegd aan, maar verdiend. En uiterlijk vanaf de tweede aflevering is het duidelijk: deze serie heeft haar vermogen om ons te genezen niet verloren. Ze heeft alleen wat meer tijd genomen om het weer op te bouwen.
Veelzeggend dat de serie me na al die tijd nog steeds nieuwe dingen leert:
«Football is life? No. Life is so much more than football!»
Ik schrijf over technologie alsof het cinema is – en over films alsof ze echt zijn. Tussen bits en blockbusters zoek ik naar de verhalen die gevoelens oproepen, niet alleen klikken. En ja – soms luister ik naar filmmuziek harder dan goed voor me is.
Dit is een subjectieve mening van de redactie. Het weerspiegelt niet noodzakelijkerwijs het standpunt van het bedrijf.
Alles tonen
