De scheetsensor in de onderbroek en de wetenschap erachter
Hoe vaak laat je nu echt een scheet? Een Amerikaans onderzoeksteam wil daar met een sensor in de onderbroek achter komen. De techniek klinkt bizar, maar moet een gat in het darmonderzoek dichten.
Er zijn uitvindingen waarbij je je onvermijdelijk afvraagt: heeft de mensheid dit echt nodig? Een sensor in je onderbroek die bijhoudt hoe vaak je een windje laat – dat klinkt op het eerste gezicht absoluut als een van die overbodige ideeën. Een nadere blik laat echter zien dat het apparaat een echt gat in het onderzoek zou kunnen dichten.
Waarom winderigheid medisch interessant kan zijn
Iedereen die wel eens last heeft gehad van een opgeblazen gevoel of buikpijn door een opgezwollen buik, weet hoe ongemakkelijk en pijnlijk dat kan zijn. De gasproductie hangt onder andere af van voeding, spijsvertering, stress en de activiteit van darmmicroben. In hoeverre flatulentie echter daadwerkelijk iets zegt over de darmgezondheid, is tot nu toe grotendeels onduidelijk. Er ontbreken meetgegevens en vergelijkingswaarden – het onderwerp is te gênant en de bijbehorende proefopstellingen waren tot nu toe te ongemakkelijk.
En zo ontbreekt tot op de dag van vandaag een betrouwbare normaalwaarde. Hoe vaak mensen in het dagelijks leven daadwerkelijk windjes laten, werd tot nu toe vooral geschat – en is waarschijnlijk onderschat vanwege onvolledige zelfrapportages, vooral 's nachts.
Een onderzoeksteam wil het taboe meetbaar maken
Dit gat wil een team rond celbioloog Brantley Hall van de University of Maryland dichten. Hall en zijn team hebben een draagbare sensor ontwikkeld die langetermijnmetingen van darmgassen in het dagelijks leven mogelijk moet maken. Volgens de onderzoekers is het de eerste wearable die specifiek voor deze meting is bedoeld.
Bron: University of Maryland
De flatulentie-onderzoekers willen hiermee tot nu toe onbeantwoorde vragen beantwoorden: in hoeverre verschillen mensen überhaupt in hun darmgasproductie? Welke invloed hebben verschillende maaltijden? En waarom kunnen sommigen een vezelrijk dieet verdragen met weinig klachten, terwijl anderen snel reageren met een opgeblazen gevoel?
Zo werkt de windjes-sensor
In zijn eind 2025 gepubliceerde haalbaarheidsstudie testte het team eerst of de sensor in het dagelijks leven betrouwbaar gedragen en geanalyseerd kan worden. Het apparaat, ongeveer zo groot als een muntstuk, bevat een elektrochemische sensor. Het detecteert waterstof dat met de darmgassen ontsnapt en slaat het tijdstip en de sterkte van de meetsignalen op. Het gas ontstaat wanneer darmbacteriën bepaalde koolhydraten en vezels fermenteren. De meetwaarden geven daarmee weer wanneer darmmicroben fermenteren en hoe sterk deze activiteit toeneemt na een maaltijd.
Bron: Botasini et al., Biosensors and Bioelectronics: X (2025), afb. 1.
19 gezonde volwassenen droegen het apparaat een week lang gemiddeld meer dan elf uur per dag. Daarbij registreerde het gemiddeld 32 darmgasgebeurtenissen per dag, waarbij de individuele waarden sterk uiteenliepen en varieerden tussen vier en 59. Schattingen gingen voorheen uit van aanzienlijk minder (gemiddeld ongeveer 14 windjes per dag). In een tweede experiment met 38 personen nam de gemeten waterstofproductie toe nadat de proefpersonen inuline, een prebiotische vezel, toegediend kregen. Het experiment toonde aan dat de sensor reacties van darmmicroben op voeding buiten een laboratorium zichtbaar kan maken.
Bron: University of Maryland
Volgende stap: de windjes-atlas
Met de «Human Flatus Atlas» wil het team de kleine pilotstudie nu omzetten in een grotere alledaagse studie: 500 gezonde volwassenen moeten de sensor hiervoor drie dagen lang elk minstens twaalf uur dragen en hun maaltijden documenteren. Uit deze gegevens moet een eerste vergelijkingsbasis ontstaan die helpt om individuele meetwaarden in de toekomst beter te kunnen plaatsen. Pas dan kan betrouwbaar worden getoetst of bepaalde patronen vaker voorkomen bij mensen met een opgeblazen gevoel of prikkelbare darm.
Nog geen darmcheck voor thuis
Voorlopig is het slimme ondergoed vooral een hulpmiddel voor onderzoek. De gegevens zouden artsen op een dag echter kunnen helpen om bepaalde klachten nauwkeuriger in te schatten. Samen met voedingsdagboeken, symptoomlogboeken en andere onderzoeken zou bijvoorbeeld gevolgd kunnen worden hoe de darm reageert na bepaalde maaltijden en of er terugkerende patronen zichtbaar zijn. Dit zou vooral interessant zijn voor mensen die eigenlijk vezels willen eten, maar daarop reageren met een sterk opgeblazen gevoel of buikpijn.
Tot die tijd is voorzichtigheid geboden met grote beloftes. Uit het aantal flatulenties kan geen diagnose worden afgeleid. Een sensor herkent geen prikkelbare darm, lactose-intolerantie, coeliakie of een andere oorzaak van spijsverteringsklachten. Veel gas kan volkomen normaal zijn, bijvoorbeeld wanneer darmbacteriën vezelrijke voeding verwerken.
Bron: University of Maryland
Voor het dagelijks leven is de sensor vooralsnog sowieso niet verkrijgbaar. De onderzoekers hebben patent aangevraagd op de technologie en hebben samen het bedrijf Ventoscity opgericht, dat de sensor verder wil ontwikkelen en op de markt wil brengen. Of dit ooit een medisch product, een hulpmiddel voor voedingsstudies of een wearable voor consumenten wordt, is nog open.
Wetenschapsredacteur en bioloog. Ik hou van dieren en ben gefascineerd door planten, hun mogelijkheden en alles wat je ermee kunt doen. Daarom is mijn favoriete plek altijd buiten - ergens in de natuur, het liefst in mijn wilde tuin.
Interessante feiten uit de wereld van producten, een kijkje achter de schermen van fabrikanten en portretten van interessante mensen.
Alles tonen
