Ondanks AI: leer iets vanaf de basis!
Iets vanaf de basis leren en begrijpen is leuker, voldoeninggevender en brengt je verder. Een pleidooi voor degelijk vakmanschap en tegen luie sluiproutes.
Generatieve kunstmatige intelligentie maakt veel mogelijk. Je kunt muziek maken zonder te weten hoe je een instrument bespeelt. Een video produceren zonder kennis van videobewerking, belichting, enscenering, geluids- en spreektechniek. Grafische ontwerpen maken zonder het flauwste benul van lay-out of ontwerpconcepten. Kunstwerken creëren zonder ooit een penseel in de hand te hebben gehad. Computerspellen ontwikkelen zonder een regel code te schrijven.
De verleiding is groot om deze kortere wegen te nemen. Ik raad je echter aan: blijf dingen die je interesseren vanaf de basis leren. Op de lange termijn heeft dat alleen maar voordelen.
Voordeel 1: Het is leuk
Als het gaat om een pure vrijetijdsbesteding, staat het plezier in de activiteit voorop. Hobby's zijn een tijdverdrijf. Dat betekent: het gaat in de eerste plaats om de activiteit zelf, niet om het resultaat.
Als ik aan mijn eigen hobby's denk: in een band spelen is erg leuk, zelfs als je niet op hoog niveau speelt. Wanneer we dat wat we horen, live op dat moment zelf creëren, ontstaat er een onverslaanbaar gevoel. Een berg beklimmen, genieten van de zonsondergang en daarbij een mooie foto maken – een onvergetelijke ervaring, op een heel andere manier.
Het klikken op een genereer-knop is daarentegen ongeveer net zo opwindend als het accepteren van een cookiemelding of een softwarelicentieovereenkomst.
Ik vind het absurd dat ik mijn favoriete activiteiten zou moeten opgeven, alleen omdat een of andere AI muziek of afbeeldingen met één druk op de knop kan genereren. Wat doe ik dan met de 'bespaarde' tijd? Doomscrollen?
In een professionele omgeving liggen de prioriteiten anders: hier telt vooral het resultaat. Of je er plezier in hebt, interesseert je werkgever waarschijnlijk slechts zijdelings. Er zijn echter ook op het werk genoeg redenen om af te zien van het grootschalige gebruik van AI-tools. Daarover later meer. En eigenlijk is het ook in de arbeidswereld fout om de plezierfactor te negeren. Want wie plezier heeft in zijn werk, werkt beter.
Voordeel 2: Je beleeft iets
Natuurlijk: ook hobby's zijn niet altijd leuk. Er zijn momenten van stilstand die niet nodig zouden zijn. Sommige mensen kunnen erg vermoeiend zijn. Af en toe komt het tot ruzie. Ook alleen ben je niet gevrijwaard van frustratie: bijvoorbeeld wanneer je iets voor de honderdste keer probeert en het gewoon niet goed krijgt.
Maar terugkijkend ervaar ik ook de moeizame aspecten als een verrijking en heb ik er nooit spijt van gehad. Het is erg belangrijk om een keer de ervaring te hebben gehad dat moeilijkheden overwonnen kunnen worden. Anders gedraag je je als een klein hoopje ellende dat bij elk mini-probleem in paniek raakt en onder de dekens kruipt. En het gevoel wanneer je iets schijnbaar onbereikbaars uiteindelijk toch voor elkaar krijgt, is onbeschrijfelijk. Samen doorstane crises kunnen vriendschappen zelfs verdiepen en versterken.
En vergelijk dat nu eens met het ongeïnspireerde rondklikken in AI-software.
Voordeel 3: Je creaties vervullen je met trots
De foto op de berg heeft veel moeite gekost – maar juist daarom heeft hij ook een bijzondere waarde. De muziekstukken die ik heb opgenomen zijn waarschijnlijk niet bijzonder goed – maar ik had niet alleen plezier bij het opnemen, ik heb er ook later nog plezier van. Ik ben trots op ze.
Soortgelijk is het met mijn amateuristische programmeerpogingen. Bijvoorbeeld met het nogal knullige spel dat ik voor de Commodore 64 heb geprogrammeerd. Hoewel er zelfs voor deze oeroude pc voortdurend nieuwe games verschijnen die veel beter zijn dan de mijne, ben ik er trots op. Ik had dit spel met AI waarschijnlijk veel sneller voor elkaar gekregen. Maar de trots daarop zou drastisch zijn afgenomen.
Waarom ben ik trots op mijn middelmatige prestaties? Dat weet ik zelf niet zo precies, maar ik vermoed dat veel mensen dit zo ervaren. Een mogelijke reden: ik meet mezelf aan mijn eigen vooruitgang en mijn eigen mogelijkheden. Niet aan wat ergens op de wereld een of ander supergenie doet. Een andere reden: ik heb een persoonlijke relatie met de dingen die ik heb gecreëerd. Dat brengt me direct bij het volgende punt.
Voordeel 4: Alles draagt jouw persoonlijke stempel
Ieder mens heeft zijn eigen manier van spreken, schrijven, maar ook van schilderen of zingen. Ik vind dat mooi.
AI-gegenereerde dingen ogen daarentegen generiek – precies wat ze ook zijn. Hoewel een AI ook verschillende stijlen kan imiteren, is dat niet hetzelfde. Ten eerste kan daarmee iedereen elke stijl produceren, waardoor het resultaat niets zegt over de maker. Ten tweede zijn de imitaties vaak slecht. Het belangrijkste verschil is echter dat er bij de imitatie van een persoonlijke stijl niets gebeurt op relationeel niveau.
Zou je de kindertekening van een AI op de koelkast hangen? Waarschijnlijk niet. Maar waarom doe je dat dan wel bij een kind?
Enerzijds zeker voor het kind, zodat het zich gewaardeerd voelt. Maar ik geloof dat het meer is dan dat. De tekening geeft een inkijkje in hoe het kind de wereld ziet. Misschien sta je zelf op de tekening. In ieder geval is de tekening een uitdrukking van een persoonlijke relatie.
Zelfs als een creatie niets met mensen uit je omgeving te maken heeft, is het iets persoonlijks: het is wat jij wilde. Mijn muziekstukken hebben voor mij het voordeel dat ze mijn muzieksmaak heel goed raken. Wat een toeval.
Het is dé reden om dingen zelf te doen: je krijgt iets dat op jou is toegesneden. Met AI is dat soms lastig. Bij de meeste AI-tools heb je geen precieze controle over het resultaat. Dezelfde prompt genereert elke keer een andere output.
Het meest kan ik me het maatwerk nog voorstellen bij Vibe-Coding. Hier kun je precies zeggen wat je wilt, en zo een idee realiseren dat je anders waarschijnlijk niet had kunnen verwezenlijken.
Voordeel 5: Je leert veel meer
Als je de moeizame weg kiest, leer je veel meer dan op het eerste gezicht lijkt. Gitaar leren spelen hield voor mij in: speeltechniek, noten lezen, harmonieleer, gehoortraining, maar ook: discipline en concentratie, improviseren, tijdens het spelen naar anderen luisteren, kritiek geven en ontvangen – en niet in de laatste plaats leerde ik hoe ik het beste leer. Eigenlijk zou je in het voordeel zijn als je jong bent, maar ik boek vandaag sneller vooruitgang met gitaarspelen omdat ik beter weet hoe ik moet oefenen.
Het is goed mogelijk dat door kunstmatige intelligentie bepaalde vaardigheden in de toekomst minder gevraagd zijn. Maar ongeacht dat voelt het voor mij gewoon goed om iets te weten of te kunnen. En ik ben optimistisch dat het geleerde ook in de toekomst gevraagd is. Juist ook in de professionele omgeving.
Natuurlijk kun je op je werk je output verhogen als je voor alles en nog wat AI gebruikt. Veel werknemers worden hoofdzakelijk op kwantiteit in plaats van op kwaliteit beoordeeld, omdat dat makkelijker is. Daarom ben je mogelijk een tijdje in het voordeel ten opzichte van anderen. Maar op de lange termijn niet, want je leert weinig van wat je doet. Eigenlijk vooral hoe je een AI moet prompten. Als dat je enige vaardigheid is, is de toekomst niet aan jou.
Voor een bedrijf is het rampzalig als zijn werknemers massaal dingen produceren die ze zelf niet begrijpen. Er zijn mensen nodig die echt doorgronden waar ze mee bezig zijn. Die geen kaartenhuizen en luchtkastelen produceren. Mensen die onzin al van verre ruiken. Mensen op wie je kunt vertrouwen. Mensen voor wie AI 'Actual Intelligence' betekent.
Mijn belangstelling voor computers en schrijven leidde me relatief vroeg (2000) naar de technische journalistiek. Ik ben geïnteresseerd in hoe je technologie kunt gebruiken zonder gebruikt te worden. In mijn vrije tijd maak ik graag muziek waarbij ik mijn gemiddelde talent compenseer met een enorme passie.
Dit is een subjectieve mening van de redactie. Het weerspiegelt niet noodzakelijkerwijs het standpunt van het bedrijf.
Alles tonen
