Van kinderdroom naar Steam-release: 'Craftlings' en de weg van een solo-ontwikkelaar
Met 'Craftlings' heeft Marian, alias Ariano, geen typisch indie-sprookje gecreëerd, maar een ontwikkelingsverhaal met omwegen en twijfels. In het gesprek vertelt hij hoe nauw de creatieve visie, de feedback van de community en de druk rondom de Steam-lancering bij een soloproject met elkaar verbonden zijn.
Een blik op «Craftlings» verleidt al snel tot een simpel verhaal: een solo-ontwikkelaar zet een charmant idee om, grijpt terug op nostalgische voorbeelden zoals «Lemmings» en «Die Siedler» en scoort daarmee een succesvolle Steam-release.
In gesprek met Marian, die ontwikkelt onder de naam Ariano, komt echter een veel gecompliceerder beeld naar voren. «Craftlings» is niet het resultaat van een glasheldere masterplanning, maar van een lang, vaak geïmproviseerd proces van technische scholing, designcorrecties, community-werk en aanzienlijke persoonlijke druk. Hoe «Craftlings» in detail speelt, lees je in mijn uitgebreide recensie:
Dat Marian überhaupt op dit punt is beland, heeft veel te maken met vroege invloeden. Op twaalfjarige leeftijd volgde de inmiddels 42-jarige een van de weinige informaticaplaatsen op zijn school – zes leerlingen in totaal – en begon hij in Basic zijn eerste programma's te schrijven. Zijn eerste spel was een voetbalmanager. Geen grafisch spektakel, maar een puur tekstgebaseerd spel met een werkend algoritme dat op basis van waarschijnlijkheden realistische resultaten berekende. De basis was gelegd.
«Ik ben opgegroeid in Polen, maar alles wat ik als volwassene heb meegemaakt – als echtgenoot, als vader, als ondernemer – dat heb ik in Duitsland ervaren», vertelt hij me. Zijn jeugd in Polen heeft hem sterk gevormd, tegelijkertijd voelt hij zich tot op de dag van vandaag nauw verbonden met beide landen.
Bron: Ariano Games
De lange weg naar een eigen bedrijf
Na zijn studie werkte Marian nooit als klassieke programmeur. In plaats daarvan trok de zakelijke kant hem aan: data-analist, productmanager. Spellen bleven hem echter altijd vergezellen, aanvankelijk als bijzaak: hij speelde zelf veel en werkte parallel aan Flash-projecten, kleinere mobiele apps en eerste pogingen om überhaupt geld te verdienen met spellen.
De eigenlijke stap kwam pas later. Met «Craftlings» besloot Marian niet langer alleen ideeën uit te proberen, maar een eigen spel consequent tot aan de publicatie te brengen. Het idee ontstond in 2021 tijdens zijn ouderschapsverlof. Marian bleef thuis en wilde zijn dochter Pools leren. Parallel daaraan begon hij te werken aan «Craftlings», destijds nog onder de titel «The Settlings».
«Lemmings» ontmoet «Siedler»: Nostalgie uit de jaren 90
Het basisidee is even simpel als ongebruikelijk: kleine wezens die zelfstandig door een wereld lopen en daarbij steden moeten opbouwen. Je kunt ze alleen indirect aansturen, zoals in de klassiekers «Lemmings», maar met de opbouwstrategische geest van de «Siedler»-reeks. Wie begin jaren 90 op de pc is opgegroeid, kent beide. En precies dat was de bedoeling.
In de praktijk betekent dit: in plaats van individuele figuren direct te besturen, bouw je wegen, gebouwen en infrastructuur die het gedrag van de zogenaamde Craftlings sturen. Ze verzamelen automatisch grondstoffen, verwerken deze tot goederen, verdedigen zich tegen vijanden en werken zich stap voor stap door de verschillende eilandlevels heen. In totaal omvat het spel twaalf levels met verschillende biomen en meer dan 25 gebouwen, die gaandeweg nieuwe mogelijkheden binnen de productieketens openen.
Hieruit ontstaat een spel dat puzzel- en opbouwmechanieken combineert en de speler dwingt om processen niet alleen te plannen, maar ook constant te optimaliseren.
Bron: Kim Muntinga
Marian is zich ervan bewust dat «Craftlings» put uit deze voorbeelden. Op X zijn er af en toe stemmen die dat opmerken. Hij ziet dat pragmatisch: «Ik heb daar inspiratie opgedaan, maar de mix is zo atypisch en uniek dat je dit als een creatieve prestatie kunt erkennen.» Twee spellen in één verenigen en daaruit een werkend systeem creëren: dat was de uitdaging.
Een eerste speelbaar prototype (als demo) ontstond in 2022, volledig van Marians hand: code, graphics, design. Dat hij geen ervaring had met pixel-art zag hij niet als een obstakel, maar als een nieuw leergebied. «Als ik indie-ontwikkelaar wil worden, is het niet genoeg als ik alleen kan coderen en marketing beheers», legt hij uit. «Ik moet ook graphics maken.»
Dus leerde hij.
«Gronkh», 28.000 kijkers en een keerpunt
Eind 2022, kort voordat Marian na zijn ouderschapsverlof eigenlijk weer terug zou keren naar zijn oude baan, was er een probleem: de functie bestond niet meer. Tegelijkertijd gebeurde er iets waar hij niet op had gerekend.
Hij zat 's avonds met zijn vrouw voor de televisie toen zijn Discord plotseling werd overspoeld met berichten.
«Ariano! Gronkh speelt je spel!»
De Duitse Let's-Play-gigant had Craftlings gespeeld in zijn stream: voor 28.000 kijkers. Marian schakelde in en zag hoe zijn spel een positieve respons uitlokte die hij zich nauwelijks kon voorstellen.
«Dat was een keerpunt», vertelt hij me. Geen baan, maar plotseling het gevoel iets gecreëerd te hebben waar mensen echt in geïnteresseerd zijn. Hij besloot om «Craftlings» serieus verder te ontwikkelen.
Veel versies, een identiteitscrisis, een community
Wat volgde was geen rechte weg. Het spel doorliep talloze demo-versies, elk een stuk beter dan de vorige. Marian werkte nauw samen met een pixel-artist uit Kroatië, die een groot deel van de graphics herzag en opnieuw ontwierp. Voor geluid, muziek en andere gebieden haalde Marian andere freelancers erbij.
Op een gegeven moment, na een gesprek met de game designer van een Zwitserse uitgever, werd duidelijk dat «Craftlings» leed aan een identiteitscrisis: te veel harde puzzelelementen aan de ene kant, te veel stedenbouw-vrijheid aan de andere kant. Het spel wist niet precies wat het wilde zijn. Marian moest een beslissing nemen. Hij trok het spel consequent in de richting van een toegankelijkere ervaring: minder straf, meer experimenteerlust.
Bron: DMA Design
Parallel daaraan groeide op Discord een community die niet alleen speelde, maar actief meevormde. Spelers vonden bugs, stelden level-ideeën voor, pixelden graphics en gaven feedback op vroege versies. Marian spreekt over deze fase met voelbare warmte:
«Iemand die je niet kent, komt van het internet en helpt je. Dat was zo'n mooie ervaring.»
De solo-ontwikkelaar en de grenzen van het alleen-zijn
De keerzijde van het indie-leven beschrijft Marian zonder opsmuk. Twaalfurige werkdagen, geen weekenden, van september tot de release op 15 januari van dit jaar nauwelijks pauze. Zelfs met Kerstmis gunde hij zichzelf slechts anderhalve dag vrij. De grootste uitdaging was daarbij minder technisch dan menselijk: de eenzaamheid.
«Altijd gemotiveerd blijven als je meerdere weken tien, twaalf uur per dag werkt zonder uitwisseling. Dat heeft onbewust invloed op je», zegt hij. De les die hij daaruit trok: pauzes zijn geen luxe, maar een voorwaarde om een project op lange termijn niet in gevaar te brengen. Hij zocht contact met andere indie-ontwikkelaars op het internet en bouwde een netwerk op.
Als generalist – met kennis van programmeren, graphics, marketing en business – waren de taken enerzijds verdeeld over gebieden waar hij al ervaring in had. Anderzijds moest hij leren hoe je een visie communiceert wanneer je werkt met freelancers die die visie niet delen. «Mijn taak was altijd om de expertise van anderen zo te verpakken dat het overkoepelende project ervan profiteert», legt hij uit. Dit vermogen, dat hij meenam uit jaren als productmanager, bleek een onverwacht voordeel.
Octopus, «Hand of Blood» en 300.000 views
Eén verhaal staat symbool voor Marians benadering van marketing: in 2024 reageerde de bekende Duitse YouTuber «Hand of Blood» (alias Hänno oftewel Maximilian Knabe) op een van zijn posts. Marian schreef terug en vroeg wat hij liever als eerste baas in het spel zou hebben: een piratenschip of een octopus. Het antwoord kwam snel: octopus.
Bron: Kim Muntinga
Marian bouwde de octopus. Twee weken later stuurde hij Hänno een bericht: «Je wilde een octopus hebben, nu heb je er een – dit is jouw kind.» Het resultaat: een video met momenteel ongeveer 280.000 views, waarin Hänno het hele verhaal vertelt.
«Velen denken dat het genoeg is om een e-mail met een key te sturen en dat iemand wel zal reageren», zegt Marian. «Maar het marketingwerk begint veel eerder.» Hij bouwde maandenlang relaties op met influencers. Niet door spam, maar door oprechte interactie. Bij de release stuurde hij meer dan 1000 individuele e-mails. Op alle antwoorden heeft hij persoonlijk gereageerd: in het Duits, Engels en Pools.
De release-knop en een bug op de Steam Deck
De release-avond was geen ontspannen feestje. Hij zat in een call met een bevriende ontwikkelaar toen hij op de knop drukte en controleerde direct of het spel werkte. De community had vooraf zo intensief getest dat Craftlings met opvallend weinig bugs startte. Marian aarzelt om zichzelf als solo-dev te bestempelen: «Als 20 of 30 mensen op Discord wekenlang honderden uren in bug-tests hebben geïnvesteerd, zou het oneerlijk zijn om dat te negeren.»
En toch: kort na de release vond hij nog een kritieke bug op de Steam Deck die de tutorial blokkeerde. Het was na 23 uur. Hij haalde zijn vrouw erbij. Niet omdat ze programmeur is, maar zodat ze op zijn handen kon kijken voor het geval hij onder druk ergens uitgleed en per ongeluk iets kapot maakte. «Als de Amerikanen wakker worden, het spel willen kopen en het werkt niet. Dat zou rampzalig zijn.»
De fix lukte.
De invloed van spelersfeedback
«Craftlings» heeft een onboarding-probleem, waar Marian openlijk over spreekt. De grootste kritiek op het spel is niet de gameplay zelf, maar dat het niet alle spelers even goed oppikt.
Het spel gaat ervan uit dat je begrijpt hoe indirecte besturing werkt. Een concept dat voor «Lemmings»-veteranen vanzelfsprekend is, maar voor velen anderen niet. Wie deze taal niet kent, vindt moeilijk zijn weg. Wie niet de tijd neemt om het systeem te begrijpen, is snel weer weg en vraagt een refund aan voor de game. Vaak zonder enige feedback.
Daarin zit een van de belangrijkste lessen voor Marian. Een tutorial moet niet alleen uitleggen, maar ook motiveren. Precies op dit punt ontbrak het hem aan tijd, ervaring en vooral de juiste feedback.
Bron: Kim Muntinga
«Dat is survivorship bias in zijn puurste vorm», zegt hij. «Degenen die bleven, hebben me verteld wat beter kon. Degenen die het spel niet begrepen, zijn gewoon weggegaan.» Deze ontbrekende feedback was een van de grootste blinde vlekken van de ontwikkeling.
Waar «Craftlings» daarentegen overtuigt, blijkt op een ander punt: sommige spelers hebben meer dan 100 uur geïnvesteerd. Voor Marian is dat moeilijker te bevatten dan welk verkoopcijfer dan ook.
«Ongeacht hoeveel iemand heeft betaald. 100 uur van zijn leven in een spel steken dat ik heb gemaakt, is tot op de dag van vandaag nauwelijks voorstelbaar voor mij.»
In totaal heeft het spel een kleine, maar betrokken community opgebouwd.
Wat er als volgende komt
Op de vraag naar de toekomst antwoordt Marian bedachtzaam. Een tweede spel? Mogelijk. Maar de randvoorwaarden – een gecompliceerde relatie met een eerder uitgeverscontract, een steeds verzadigder Steam-markt, een onoverzichtelijk AI-landschap – bemoeilijken de planning.
Wat hij weet: hij wil de kennis gebruiken die hij heeft opgedaan. Als ontwikkelaar, als marketing- en publishing-partner voor andere indie-studio's, misschien ook als adviseur. De Ariano Games GmbH is opgericht. De gereedschappen zijn hetzelfde gebleven. Alleen de speelvelden zouden kunnen veranderen.
Aan het einde belandt hij weer bij het begin: bij de jongen in Polen die voor een 386'er zat en zich afvroeg hoe spellen ontstaan. «Die droom is uitgekomen», zegt Marian. «En ik ben er trots op dat ik de weg tussendoor niet heb afgebroken.»
Mijn interesses zijn gevarieerd, ik geniet gewoon graag van het leven. Altijd op zoek naar nieuws over darten, gamen, films en series.
Interessante feiten uit de wereld van producten, een kijkje achter de schermen van fabrikanten en portretten van interessante mensen.
Alles tonen
