Preview: Voor 'Ontos' heb je sterke zenuwen nodig

Domagoj Belancic

23/9/2026

Vertaling: machinaal vertaald

'Ontos' zet in op walgelijke horrorscenario's en puzzels. Jumpscares, vijanden of actie? Vergeet het maar. Kan dat werken?

De Zweedse ontwikkelaar Frictional Games ("Soma", "Amnesia") werkt aan een bijzonder verontrustend pareltje voor horrorfans. Hun nieuwe sci-fi-thriller "Ontos" vermijdt goedkope jumpscares en monsters. In plaats daarvan confronteert de game me met psychologische horror en moeilijke keuzes.

"Ontos" verschijnt pas volgend jaar – ik heb de speelbare nachtmerrie alvast mogen uitproberen. Mijn eerste indruk: die Zweden zijn gek. En dat bedoel ik als een compliment.

Op naar Samsara

In "Ontos" onderzoek ik het maanhotel Samsara. Waar vroeger gasten overnachtten, worden nu vreselijke experimenten uitgevoerd. Gekke wetenschappers stellen zich de grote vragen van het bestaan. Wat betekent het om te bestaan? Bestaat er zoiets als een ziel? En wat is eigenlijk "werkelijkheid"?

Zoals je al kunt raden, kunnen dergelijke vragen niet met conventionele methoden worden beantwoord. In het Samsara-hotel worden met brute experimenten alle morele grenzen overschreden. De menselijke waardigheid is hier niet onschendbaar, maar wordt met voeten getreden. Soms ook doorboord, opengesneden en geëlektrocuteerd door absurde machines.

Een belangrijke rol in deze nachtmerrie was weggelegd voor mijn vader. Nou ja, niet mijn vader, maar de vader van het speelbare personage Aditi Amani. Hij leidde de onderzoeksfaciliteit en werd door zijn ondergeschikten als een profeet gevierd.

Na zijn mysterieuze overlijden verken ik zijn nalatenschap op de maan en zoek ik naar antwoorden te midden van mislukte experimenten en krankzinnige wetenschappers.

Tijdens mijn maanexpeditie valt me meteen op hoe mooi "Ontos" eruitziet – en hoe claustrofobisch Samsara aanvoelt. Ik onderzoek uitsluitend smalle gangen en kleine kamers. Daar staat tegenover dat de spelomgeving des te voller zit met details.

Elke textuur ziet er haarscherp uit en zelfs de kleinste elementen zijn uitgebreid gemodelleerd. Gelukkig maar, want terwijl ik de kamers vol wetenschappelijke apparatuur doorzoek naar aanwijzingen, zit ik met de first-person-camera heel dicht op de voorwerpen.

Voor die nabijheid zorgen ook de tactiele interactiemogelijkheden. Zo open ik deuren niet simpelweg met een druk op de knop, maar gebruik ik de rechter analoge stick om ermee te interageren: ik schuif eerst een veiligheidshendel naar beneden en trek de deur dan naar me toe. Op een andere plek snijd ik elektrische kabels door met een soldeerbout of typ ik wachtwoorden in op een touchscreen.

Ik houd van deze analoge, "handmatige" besturing. Het doet me denken aan VR-games waarin ik zelf de handen uit de mouwen moet steken. De spelwereld voelt door de handmatige interacties veel geloofwaardiger aan.

Experimenten met rattenservers

Tijdens mijn expeditie in de preview-demo ontdek ik een intercom waarmee een van de onderzoekers contact met me opneemt – dokter Zike. Hij lijkt ergens opgesloten te zitten. Zijn collega dokter Crombie op de tweede verdieping zou me een badge kunnen geven waarmee ik bij Zike kan komen. Maar pas op – van het experiment moet ik afblijven.

Eenmaal op de tweede verdieping aangekomen, struikel ik in Crombies donkere laboratorium onvrijwillig over het onheilspellende experiment. Een kale man met bloeddoorlopen ogen zit apathisch op een bureaustoel. Hij kwijlt en reutelt voor zich uit. In zijn hoofd zitten neurologische sondes.

Een afstotelijk beeld – en een perfect voorbeeld van het soort horror waarmee "Ontos" me nachtmerries wil bezorgen.

Plotseling spreekt iemand tot me: "Wie is daar? Raak niets aan voordat ik met je praat." De stem klinkt uit een deel van de kamer dat is afgescheiden met een ijzeren gordijn. Ik loop naar de afscheiding, schuif deze opzij (natuurlijk weer met de rechter analoge stick) en zie een nog verontrustender beeld dan voorheen.

Een muur vol vastgespijkerde ratten. Kleine monitoren naast de knaagdieren verraden me dat ze, in tegenstelling tot hun levenloze uiterlijk, nog een hartslag hebben. Uit de koppen van de dieren steken soortgelijke neurologische sondes als ik al bij de halfdode man in de bureaustoel had gezien. Het lijkt erop alsof de ratten via de sondes met elkaar verbonden zijn.

En plotseling klinkt de stem opnieuw uit een kleine luidspreker voor de helse apparatuur. Terwijl de onbekende tegen me praat, ontwaakt de rattenmuur. Hun schokkerige bewegingen en het gepiep doen vermoeden dat de dieren helse pijnen lijden.

"Godzijdank, je bent gekomen!", schreeuwt de stem, terwijl de ratten kronkelen van de pijn. Wacht. Wat heb ik daar zojuist meegemaakt? Praat ik met een rattenmuur?! Wat is hier in godsnaam aan de hand?

De stem stelt zich voor als dokter Crombie. Zijn experiment is mislukt. De onderzoeker heeft zijn bewustzijn vanuit zijn lichaam naar deze "rattenserver" overgebracht. En nu zit hij gevangen in het collectieve rattenbrein, terwijl zijn zielloze omhulsel in de bureaustoel voor zich uit vegeteert.

Dom gelopen. Ik wil de onderzoeker helpen en zoek in het laboratorium naar aanwijzingen wat ik moet doen om Crombies bewustzijn uit de rattenmuur te bevrijden. Een nabijgelegen whiteboard verklapt me bijvoorbeeld welke sondes ik in welke volgorde moet verwijderen en welke knoppen ik op de nabijgelegen computer vervolgens moet indrukken.

Na enkele minuten zoeken vind ik alle relevante aanwijzingen en volg de instructies. Ik ben nerveus. Als ik per ongeluk de verkeerde sonde verwijder of op de verkeerde knop druk, zou ik mijn reddingsmissie snel kunnen verpesten.

Bijzonder walgelijk wordt het als ik de sondes handmatig uit de kale kop trek. De dingen lijken diep te zitten. Het eruit trekken gaat gepaard met een "sappig" geluid – alsof ik delen van de hersenen mee naar buiten trek.

De open wonden bloeden. Het bleke lichaam in de bureaustoel jammert en smeekt me plotseling om te stoppen. Maar de stem uit de rattenserver motiveert me om door te gaan: "Dat is slechts een leeg omhulsel, daar zit geen verstand meer in. Negeer wat hij zegt."

Ik krijg een ongemakkelijk gevoel. Moet ik stoppen? Aan de andere kant ben ik al zo ver gekomen – nu afbreken zou onzinnig zijn. Dus zet ik door en zie hoe het bijna levenloze lichaam aan het einde van mijn "operatie" met een druk op de knop weer ontwaakt.

Missie geslaagd… of toch niet?

Beslissingsverlamming

Crombie bedankt me en geeft me een badge waarmee ik verdere ruimtes in Samsara kan betreden en bij dokter Zike kan komen. Terwijl de onderzoeker met me praat, schokt hij steeds weer – verdacht veel zoals de ratten aan de muur.

Ik ga terug naar de eerste verdieping om dokter Zike via de intercom over mijn voortgang te informeren. Trots verkondig ik dat ik Crombies bewustzijn van de rattenserver terug in zijn brein heb overgebracht.

Zijn reactie verrast me: "Mijn god, wat heb je in godsnaam gedaan?"

Zike legt uit dat ik niet Crombies echte bewustzijn, maar een kunstmatige kopie in zijn lichaam heb gesluisd. Ik heb de onderzoeker gedood en zijn ziel overschreven met een goedkope kopie. Fuck.

Op dit punt eindigt mijn demo. De ontwikkelaars verklappen me dat mijn handelingen verstrekkende gevolgen zullen hebben in het verdere verloop van het spel. De ontwikkelaars zijn niet verrast dat ik voor de vermeend moreel "juiste" optie heb gekozen. "Ontos" is een game die me steeds weer voor zulke moeilijke keuzes zal stellen en me met slimme misleidingen op het verkeerde been wil zetten.

De ontwikkelaars verklappen me bovendien dat er bij Crombies experiment in totaal drie verschillende uitkomsten zijn. Ik ben nieuwsgierig en speel de demo nog een keer door.

Bij de tweede keer luister ik niet naar de goedkope kopie. Ik vernietig de rattenserver en dood zo het bewustzijn dat in het collectieve rattenbrein leeft. Daarna verwijder ik zorgvuldig de sondes uit Crombies kale kop – zoals ik ze volgens de laboratoriuminstructies al in de eerste ronde had verwijderd.

Crombie ontwaakt en bedankt me. Hij gedraagt zich anders dan de goedkope kopie daarvoor. De onderzoeker praat helder – en hij schokt daarbij niet constant. Operatie geslaagd – dit keer echt.

Daarna speel ik de demo nog een derde keer door – ik wil tenslotte weten hoe de laatste optie eruitziet. Nu is het tijd voor een bruter aanpak. Schijt aan alle instructies. Ik ruk de sondes willekeurig uit Crombies kop. De onderzoeker sterft. De kopie van zijn bewustzijn blijft voor altijd gevangen in de rattenserver. Het worst-case-scenario voor beide Crombie-varianten. De badge krijg ik overigens toch – ik jat hem van het levenloze Crombie-lichaam.

Is dat genoeg voor een heel spel?

Mijn tijd met de "Ontos"-demo heeft me drie fundamentele dingen laten zien. Ten eerste: Frictional Games heeft een walgelijke, afstotelijke en verontrustende game gecreëerd die me met existentiële angsten in plaats van jumpscares kwelt. Ten tweede: de spelwereld voelt dankzij het bevredigende interactiesysteem heerlijk tactiel en "echt" aan. En ten derde: mijn beslissingen in "Ontos" moeten weloverwogen zijn.

Ik ben benieuwd welke concrete gevolgen de drie uitkomsten van het Crombie-experiment op het verhaal en het verdere verloop van het spel kunnen hebben. Eén ding is zeker: als ik volgend jaar de voltooide game start, zal ik niet altijd de meest voor de hand liggende oplossing voor een probleem kiezen.

Na de demo blijft één centrale vraag voor mij nog onbeantwoord: kan dit puzzelrijke, verkenning-georiënteerde spelprincipe me een heel spel lang vermaken? In mijn drie playthroughs heb ik geen enkele vijand of andere gevaren voor mijn personage ontdekt. Frictional Games bevestigt me dat "Ontos" geen traditionele survival-horrorgame is.

Ondanks het ontbreken van vijanden en bedreigingen heeft "Ontos" het potentieel om voor onbehagen te zorgen. De verschillende experimenten die al in de trailers werden gesuggereerd, zien er in ieder geval verontrustend en verontrustend genoeg uit. Of ze echter voldoende zijn om een heel spel te dragen, zal nog moeten blijken. Ik ben in ieder geval benieuwd of dit zieke experiment slaagt..

"Ontos" verschijnt ergens in 2027 voor PS5, Xbox Series X/S en pc. Microsoft heeft me uitgenodigd voor de preview-afspraak op de Gamescom.

Domagoj Belancic

Senior Editor

Domagoj.Belancic@digitecgalaxus.ch

Mijn liefde voor videospelletjes ontstond op vijfjarige leeftijd met de originele Gameboy en is in de loop der jaren met sprongen gegroeid.

---

Achtergrond

Interessante feiten uit de wereld van producten, een kijkje achter de schermen van fabrikanten en portretten van interessante mensen.

Alles tonen